Пүрэв гаригт болох УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар хэлэлцэгдэж буй байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний хуулийн төслийг дэмжих эсэх асуудал улс төрийн хүрээнд ширүүн маргаантай явагдаж байна. Төслийн гол зорилго нь байгаль орчныг хамгаалах, хариуцлагыг нэмэгдүүлэх зорилготой хэдий ч хууль батлагдах хүртэл олон асуудал шийдлээ хүлээсээр байна.
Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний шинэ хуулийн төсөл байгаль орчин, хүний эрүүл мэндийг хамгаалах үүднээс чухал алхам боловч мөн чанартаа цацраг идэвхт бодис, хорт хаягдлын зохицуулалт, нийгмийн нөлөөллийг онцгой анхаарах шаардлагатай байна. Мөн мэргэжлийн байгууллагуудын бэлтгэл, чадавхыг сайжруулах хэрэгцээ тулгарсаар байна.
Эх сурвалжийн мэдээллээр, шинэ хуулийн төсөлд байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийн хөрвөх чадвар, эрүүл мэндийн нөхцөл байдал, нийгмийн дэмжлэгийг тусгах шаардлагатай байгааг онцолж байна. Тухайлбал, цацраг идэвхт бодис, химийн хорт бодис, уул уурхайн хаягдал, хромын хэрэглээ, авто тос тосолгоо, эмнэлгийн хог хаягдлын удирдлага зэрэг асуудлыг онцгой анхаарахыг шаарджээ.
Эдгээр байгаль орчин, хүний эрүүл мэндэд заналхийлж буй хүчин зүйлсийг зөвхөн зөвшөөрөл, шалгалтаар зохицуулах биш, тухайн салбарын онцлогт тохирсон, нийгмийн хамгаалал, иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх шинэчлэл хийх шаардлагатай гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна. Тухайлбал, алтны уурхайн цианид ашиглалт, арьс ширэн бүтээгдэхүүний хром, эмнэлгийн хог хаягдал зэрэг байгаль орчинд сөргөөр нөлөөлөх хүчин зүйлсийг хууль эрхзүйн хүрээнд илүү нарийвчлан зохицуулах шаардлага тулгарч байна.
Төрийн байгууллагууд болон иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах тал дээр чухал ач холбогдолтой нь, шинэ хуульд иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, үүний тулд нийгмийн нөлөөллийн үнэлгээг чухалчлах заалтууд орж байгаа талаар мэргэжилтнүүд мэдээлж байна. Үүний дүнд, байгаль орчинд нөлөөлөх салбарын төслүүд хэрэгжихэд иргэдийн санал хүсэлтийг тусгах, нийгмийн зөрчил багасгах боломж үүсэж буйг онцолж байна.
Хэдийгээр шинэ хуулийн төслийг баталснаар байгаль орчны үнэлгээ хийдэг байгууллагуудын мэргэшил, туршлага сайжрах боломж нээгдэх хэдий ч, одоогийн байдлаар гүйцэтгэл сул, тайлангийн чанар хангалтгүй байгааг олон шинжээч онцолж байна. Тиймээс, хууль батлагдах эсэхтэй холбоотойгоор, мэргэжлийн байгууллагуудын сургалт, ажлын стандартын шинэчлэл чухал болохыг онцолж байна.
Тухайн хуулийн шинэчлэл батлагдсанаар, байгаль орчинд үзүүлэх сөргөөр нөлөөлөх хүчин зүйлсийг илүү хариуцлагатайгаар хянах, иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, мөн мэргэжлийн байгууллагын чадавхийг дээшлүүлэх хүрээнд тодорхой ахиц гарах хүлээлттэй байна. Гэвч, эдгээр зорилтуудыг хэрэгжүүлэхэд улс төр, эдийн засаг, нийгмийн олон хүчин зүйл нөлөөлөн буй тул, цаашид нэгдмэл бодлого, хариуцлагатай дэмжлэг шаардлагатай юм.
Пүрэв гаригт болох УИХ-ын хуралдаанаар батлах гэж буй байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний хуулийн төслийг олон улсын чиг хандлагатай уялдуулан, иргэд, байгаль орчин, эдийн засгийн төлөө илүү үр нөлөөгөө нэмэгдүүлэх боломжийг судлах шаардлагатай байгааг шинжээчид онцолж байна. Монгол улсын байгаль орчны хамгаалалтыг шинэ шатанд гаргах энэхүү хууль нь зөвхөн хууль зүйн шинэчлэл төдийгүй, иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлж, салбарын мэргэшлийг дээшлүүлэх томоохон алхам болох нь тодорхой байна.
