Олон улсын нефть зах зээлд есдүгээр сарын эцэс гэхэд Брент төрлийн газрын тосны үнэ нэг баррель нь 92.02 ам.доллараар үнэлэгдэж, өнгөрсөн сарынхаасаа 4.9 хувиар буурчээ. Энэ нь түр зуурын өсөлтөөс хойшхи сүүлчийн бууралтын үзүүлэлт бөгөөд өмнө нь долоо хоногийн туршид 3.9 хувиар буурсан байв. Гэтэл энэ оны эхнээс эхлэн зах зээлд үүссэн өөрчлөлтүүдийг харвал үнэ огцом суларч, дахин өсөхийн өмнө тогворгүй байдал үүсээд байна.
Өнгөрсөн долоо хоногт Брент нефтийн үнэ түр хугацаанд 102 ам.долларт хүрч, 5 дугаар сараас хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрч байлаа. Энэ өсөлт нь зах зээлийн эрэлт хэрэгцээ нэмэгдэж, эдийн засгийн сэргэлттэй холбоотой байсан ч, Ойрхи Дорнод дахь мөргөлдөөн ширүүсэж, өргөн хүрээний дайн дэгдэх магадлал даамжирснаар аюулгүй байдлын шинжтэй эрсдэл үүсч эхэлсэн юм.
Мөргөлдөөний улмаас ормузын хоолой хаагдаж, дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлт дахин тодорхой түвшинд саатсан нь үнийн өсөлтийг улам түргэтгэж байна. Ормузын хоолойгоор дамждаг дэлхийн газрын тосны тавны нэг нь энэ бүс нутгаас өнгөрдөг бөгөөд Ираны эргийн ойролцоох энэхүү усан замын тээвэрлэлт орхигдож буй нь зах зээлийн хомсдол үүсэх гол шалтгаан болж байна.
Мөн Саудын Арабын Улаан тэнгисээр зорчиж байсан танкеруудад халдлага үйлдсэний улмаас зах зээлийн итгэл алдарч, үнэ дахин өсөх хандлагатай байгааг шинжээчид анхааруулж байна. Үүнээс гадна, АНУ-ын “AAA” мотор клубийн мэдээллээр, хэрэглэгчид бензиний үнэ 4.11 ам.долларт хүрч, өнгөрсөн сараас 5.2 хувиар өссөн үзүүлэлттэй байна.
Эдгээр нөхцөл байдал нь дэлхийн эдийн засгийн өсөлтөд шууд нөлөөлдөг бөгөөд, газрын тосны үнийн өсөлт нь бараа бүтээгдэхүүн, тээврийн зардлыг нэмэгдүүлж, инфляцийн дарамтыг эрс дээшлүүлэх эрсдэлтэй байна. Америкийн Холбооны нөөцийн сан ойрын хугацаанд бодлогын хүүгээ дахин нэмэгдүүлэх магадлал өндөр байгааг зах зээлийн шинжээчид онцолж байна. Тодруулбал, энэ жилийн инфляц хүлээлтээс илүү хурдтай нэмэгдэж буйгаа олон улсын хөрөнгө оруулагчид харж, зээл авах зардал өсөх эрсдэл бий болжээ.
Зах зээл дээрх энэ тогтворгүй байдал нь орон сууц, автомашин, аж үйлдвэр, тээвэрлэлтийн салбар зэрэг олон салбарын өсөлтөд сөргөөр нөлөөлж буйгаас гадна, цаашид газрын тосны үнэ улам тогтворгүй болж магадгүй байгааг шинжээчид анхааруулж байна. Үүний зэрэгцээ, иргэдийн амьжиргаа, хэрэглээний зардал нэмэгдэж буй нь бодлого тодорхойлох байгууллагууд болон эдийн засгийн бодлогод шинэ сорилт болж байна.
Мэдээж, эдгээр нөхцөл байдал нь цаашид дэлхийн эдийн засгийн өсөлтөд саад болох хэдий ч, дэлхийн улс орнууд болон нефть үйлдвэрлэгч компаниуд ормузын хоолойг сэргээх, өөрийн ханган нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэх, эдийн засгийн тогтвортой байдалд анхаарч эхэлжээ. Гэхдээ одоогоор эдгээр арга хэмжээ үр дүнд хүрэхэд хугацаа шаардлагатай бөгөөд зах зээл дэх тодорхойгүй байдал улам гүнзгийрэх хандлагатай байна.
Ийнхүү газрын тосны үнийн өсөлт, өргөн цар хүрээтэй геополитик нөхцөл байдал, эдийн засгийн бодлого, зах зээлийн ирээдүйн чиг хандлага нь дэлхий нийтийн анхаарлын төвд хэвээр байна. Цаашлаад, энэ нөхцөл байдал нь хэрэглэгч, бизнес эрхлэгчид, улсын бодлого тогтоогчид шинэ сорилтуудыг даван туулахад чиглэсэн стратеги боловсруулж, хариу үйлдлийг оновчтой гаргахад нөлөөлөх нь дамжиггүй.
ЭХ СУРВАЛЖ: AFP
