Дуу хоолойгоороо урлагийн ертөнцөд өөрийн гэсэн өнгө аяс, гүн гүнзгий мэдрэмжийг үлдээсэн хоёр алдарт уран бүтээлчийн тухай яриа өнөөдөр ч сонирхолтой хэвээр байна. Тэд бол Э.Агиймаа болон Б.Баярцэцэг нар; тэдний хоолой, уянгын тоглолт нь төдийлөн ойлгомжгүй, хэдий ч хамгийн нандин, хүний сэтгэлд хүрдэг өвөрмөц шинжтэй.
Э.Агиймаа, хөгжмийн ертөнцөд өөрийн гэсэн онцлог, гүнзгий мэдрэмжээр ялгардаг, эгшиглэж буй дуу нь зүрх сэтгэлийн гүн рүү хүрч, дамжуулагчийн үүрэг гүйцэтгэдэг. Түүний дуу нь хайрын үнэт үгс болон амьдралын гүн гүнзгий утга санааг илэрхийлдэг бөгөөд “Хайрлах хүсэл”, “Үлгэрийн хайр” зэрэг бүтээлүүд нь түүний уян зөөлөн хоолой, мэдрэмжийн гүнд нэвтэрч, үзэгчдийн зүрх сэтгэлийг эвддэг.
Харин Б.Баярцэцэг нь өөрийн хүчирхэг, яруу хоолойгоор онцлог бөгөөд дууны төрөл жанраар хязгаарлалтгүй. Түүний гүн сэтгэлийн илэрхийлэл, дүр бүтээх чадвар нь олон төрлийн уран бүтээлд харж болох бөгөөд “Тань руу нүүж явна”, “Намайг зур” зэрэг бүтээлүүдээр олон хүний сэтгэлийг эзэмдэж байна. Түүний амьдралын туршлага, бага насныхаа сонссон хөгжмөөс эхлэн уран бүтээлд хүрсэн түүх нь түүнийг онцгой болгодог.
Э.Агиймаагийн хувьд түүнд өвөрмөц чанарыг олгосон нь гэр бүл, өссөн орчин, түүний хүүхэд байхаасаа эхлэн сонссон сонгодог, рок, попын хослол байлаа. Тэр өөрийн дуу хоолойг эзэмшихэд тууштай урагшилж, Монголын рок поп салбарын тэргүүлэгч болох замд хөл тавьсан. Түүний бүтээлүүд нь зөвхөн өөрийнх нь авьяас чадвар биш, мөн гэр бүл, өссөн орчин, уран бүтээлчийн зорилго, сэтгэлийн гүнээс эхтэй.
Б.Баярцэцэг гэдэг эрхэм ч мөн өөрийн дуу хоолой, дүр төрх, мэдрэмжээрээ онцлог. Хамгийн сэтгэл татамдаа чадварлаг, өөрийн гэсэн өвөрмөц өнгө аяс, гүн гүнзгий мэдрэмжтэй дуучин. Түүний амьдралын түүх, бага наснаас эхлэн сонссон сонгодог, рок хөгжим нь түүнийг олон төрөлт уран бүтээлд илүү тууштай, онцгой болгосон.
Мэдрэмж, авьяас, уянга дахь гүнзгий ойлголт
Эдгээр хоёр уран бүтээлчийн хоолой, уран бүтээл нь зөвхөн сонсогдож буй дуу биш, харин хүний сэтгэл зүрхийг нэвтлэн, гүн гүнзгий мэдрэмжийг төрүүлдэг. Тэдний уран бүтээлүүд нь зөвхөн амьдралын өнгө төрхийг илэрхийлэхээс гадна, хүмүүсийн сэтгэл хөдлөлд хүрч, доторх хайрын, хайргүйгээр үлдэх сэтгэлзүйн байдалд хүргэдэг. Тиймээс тэдний уран бүтээл нь зөвхөн урлагийн бүтээлээс илүү хүн төрөлхтний үнэт зүйл, сэтгэлийн гүнзгий илэрхийлэл юм.
Эдгээр уран бүтээлчийн амжилт нь зөвхөн тэдний авьяас хүч, уянгын чадвар дээр төдийгүй, Монголын уран бүтээлчдийн олон талт байдал, өөрийн гэсэн өвөрмөц өнгө төрхийг бүрдүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэж байна. Тэдний амьдрал, уран бүтээл бидэнд урам зориг, өөрийгөө илэрхийлэх хүсэл эрмэлзэлд уриалсан бөгөөд цаашид ч шинэ сорилтуудыг даван туулах, илүү олон уран бүтээлээрээ олныг уриалах нь дамжиггүй.
Гүн мэдрэмж, өвөрмөц авьяас, онцгой уянгалаараа энэ хоёр уран бүтээлч Монголын уран зохиолын тэнгэрт шинэ одуудынхаа байр сууриаг бататгаж байна. Тэдний бүтээлүүд зөвхөн сайхан дууг бүтээхээс гадна, хүн хүнээ ойлгон, хайрлах сэтгэлийг төлөвшүүлэх үндсэн зарчмыг илэрхийлдэг. Мөн тэдний замнал, ур чадвар нь уран бүтээлчдийн шинэ үеийн төлөөлөлд үлгэр жишээ болох төдийгүй, Монголын уран зохиолын өв соёлд шинэ өнгө, шинэ өнгө аяс нэмж, ирээдүйд илүү олон давтагдашгүй бүтээл туурвих урам зоригийг өгөх нь дамжиггүй.
