Мөрдөж буй нийгмийн даатгалын хууль тогтоомжийн хүрээнд тэтгэврийн тогтолцоог шинэчлэх, иргэдийн амьжиргааг баталгаажуулах зорилгоор Монгол Улсад хувийн нэмэлт тэтгэврийн систем нэвтрүүлэх хууль төслийг Засгийн газар дэмжиж, өргөн хүрээний хэлэлцүүлэгт орууллаа. Энэ шинэчлэл нь зөвхөн улс орныхоо нийгмийн хамгааллын салбарт төдийгүй, хөрөнгийн зах зээл, эдийн засгийн хөгжилд ч шинэ дэвшил авчрах боломжийг үүсгэж байна.
Тэтгэврийн тогтолцооны өнөөгийн нөхцөл байдал, тулгамдаж буй асуудал
Одоогийн Монгол улсын нийгмийн даатгалын системэд тулгарч буй хамгийн гол бэрхшээл нь иргэдийн тэтгэвэр авах чадвар, амьжиргааны зардлыг бүрэн хангахад бэрхшээлтэй байна. Түүнчлэн, насжилтаас үүдэлтэй дундаж наслалтын өсөлт, тэтгэвэр авах хугацааны уртачлал нь улсын төсөвт нэмэлт дарамт учруулж, санхүүгийн тогтвортой байдлыг алдагдуулах нөхцлийг бүрдүүлж буй.
Дэлхийн хэмжээнд, олон улсын туршлагад тулгуурлан, хувийн тэтгэврийн сангууд улс орнуудын тэтгэврийн тогтолцоог цогц болгох чухал хэсэг болдог. Тухайлбал, дэлхийн хөрөнгө оруулагчдын нийт хөрөнгийн 46 хувь нь зөвхөн тэтгэврийн сангуудын хөрөнгөөр бүрддэг бөгөөд эдгээр сангууд хөрөнгийн зах зээлийн өсөлтөд илүү нөлөөлж, иргэдийн хуримтлалыг нэмэгдүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг байна.
Хуулийн төсөлд зааснаар, Монголд шинэ үеийн тэтгэврийн тогтолцоог бий болгох зорилт тавьсан. Энэ нь сайн дурын, шимтгэлд суурилсан, ил тод, санхүүгийн бие даасан, өвлөгдөх эрх зүйтэй бөгөөд олон эх үүсвэрээс ирэх орлоготой байх зорилготой. Үндсэндээ, иргэд өөрсдийн хүсэл зорилго, чадвар, боломжит хуримтлалаа ашиглан ирээдүйн орлогын эх үүсвэрийг олон эх үүсвэртэй хэлбэрээр бий болгох нөхцөл бүрдэх юм.
Төслийн хүрээнд, даатгуулагчид тэтгэврийн сангуудад хуримтлал үүсгэж, тэдгээр хуримтлалаасаа нэг удаа эсвэл хугацааны туршид тэтгэвэр авах, насан туршдаа тэтгэвэрээ эдлэх боломжийг олгож буй. Мөн, хөдөлмөрийн чадвараа алдсан тохиолдолд тэтгэвэр тогтоолгох эрх, тэтгэвэр авч дууссаны дараа хуримтлалаа өвлүүлэх боломж хүртэл хуулийн хүрээнд зохицуулагдах юм.
Энэ шинэ системийн хэрэгжүүлэлт нь зөвхөн иргэдийн амьжиргааг баталгаажуулахад төдийгүй, төрийн албан хаагчид, ажил олгогчдыг урамшуулж, нийгмийн хариуцлагаа хэрэгжүүлэх нөхцлийг бүрдүүлэхэд хүргэнэ. Мөн, урт хугацаанд дотоодын хөрөнгө оруулалт нэмэгдэж, санхүүгийн зах зээлийг дэмжих нөхцөл бүрдэхээс гадна, иргэдэд илүү уян, сонголттой тэтгэвэрийн системийг бий болгох зорилт тавигдаж байна.
Монгол улсын хувьд, энэхүү шинэчлэл нь зөвхөн нийгмийн хамгаалал, эдийн засгийн тогтвортой байдлыг хангахаас гадна, иргэдийн хувийн санхүүгийн боловсролыг дээшлүүлэх, хуримтлал үүсгэх соёлыг төлөвшүүлэх чухал алхам болно. Гэвч, шинэ системийн хүртээмж, ил тод байдал, санхүүгийн зах зээлийн зохицуулалт зэрэг асуудлуудыг шийдвэрлэх нь чухал бөгөөд энэ нь Засгийн газрын зүгээс онцгой анхаарах шаардлагатай болно.
Эцэст нь, Монгол Улс залуужих, насжилтын асуудал хурцдаж буй энэ цаг үед, хувийн нэмэлт тэтгэврийн системийн нэвтрүүлэг улс орныхоо нийгмийн тэнцвэр, эдийн засгийн хөгжилд чухал үүрэг гүйцэтгэх бололцоотой бөгөөд иргэдийн ирээдүйд итгэж, өөрийнхөө санхүүгийн эрх ашгийг хамгаалах шинэ боломжийг нээж байна.
