Хятадын хамгийн том үл хөдлөх хөрөнгө хөгжүүлэгч “China Evergrande Group” болон түүний үүсгэн байгуулагч Хуй Ка Янь.
Тус компани дампуурлын ирмэгт ирж, үүний улмаас хямралын гинжин хэлхээ эдийн засгийн суурь салбарыг нөлөөлж, бүс нутгийн эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, иргэдийн амьдралд гүнзгий нөлөө үзүүлж байна.
Хятад улсын томоохон хотууд болон жижиг хотууд, мөн гадаад зах зээл.
2021 оноос эхлэн “Evergrande”-ийн өр зээл төлж чадахгүйд хүрсний дараа хямрал хурцадсан бөгөөд өнөөг хүртэл үргэлжилсээр байна.
Үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын хэт өрийн тогтолцоо, зах зээлийн эргээд уналт, эдийн засгийн өсөлтийн саатал, мөн засгийн газрын бодлого, хууль эрх зүйн орчны өөрчлөлтүүд зэрэг олон хүчин зүйл хямралыг үүсгэж байна. Эдийн засагт зөвхөн орон сууцны зах зээлд бус, гадаад эдийн засаг, монголын хөрөнгө оруулагчдад хүртэл сөрөг нөлөө үзүүлж байгаа юм.
Засгийн газраас хяналт, зохицуулалтаа чангатгах, төрийн өмчит компаниудын оролцоо нэмэгдэж, зах зээлийн дүрмийг шинэчлэн боловсруулах алхамууд хийж байгаа хэдий ч хямралын гүнзгийрэл, олон улсын хөрөнгө оруулагчдын итгэлцэл буурах хандлага зогсохгүй байна. Мөн хөрөнгө оруулалт, зээлийн тогтолцоо хэт их өрөөс шалтгаалж, зах зээлийн тогтворгүй байдал улам гүнзгийрэх хандлагатай байна.
Хятадын үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын хямрал нь зөвхөн эдийн засгийн өсөлт, хөрөнгө оруулалтын хэлбэрийг өөрчлөх төдийгүй, иргэдийн амьдралын чанар, орон сууцны зах зээлийн тогтвортой байдалд нөлөөлж байна. Тус улсын эдийн засаг 2023 оны хоёрдугаар улиралд сард өмнөх оноос 4.3 хувиар өссөн хэдий ч, энэ өсөлт нь өмнөх жилүүдийн эрчимжиж байсан өсөлтөөс хамаагүй илүү удааширч, хязгаарлагдмал байдалд орж байна.
Үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын уналт иргэдийн хөрөнгө оруулалтын гол эх үүсвэр болсон хоёрдогч зах зээлийг доройтуулахын зэрэгцээ, эдийн засгийн өсөлтийг экспорт хөдлөхөд тулгуур болгох бодлого хэрэгжиж эхэлжээ. Энэ нь гадаад худалдааны ашиг хоёр дахин нэмэгдэх хандлагатай боловч, дотоодын үйлдвэрлэл, эдийн засгийн суурь илүү тогтвортой хөгжилд саад болгох эрсдэлтэй байгааг шинжээчид анхааруулж байна.
Мөн энэ хямралын улмаас төрийн бодлогын шинэчлэл ч хийгдэж буй бөгөөд Ши Жиньпиний удирдлага дор, зээл болон төрийн дэмжлэгийг технологийн салбар, стратегийн чиглэлүүд рүү шилжүүлэх чиглэлд идэвхжиж байна. Гэсэн хэдий ч, үүний үр дүн удаан хүлээгдэж буй бөгөөд, зах зээлд нөлөөлөх дарамт улам нэмэгдсээр байна.
Ирээдүйн хандлага хэрхэн өрнөх вэ? Үл хөдлөх хөрөнгийн салбар дахь асуудлыг системийн түвшинд үзэж, шийдвэрлэхэд олон улсын туршлага, улс төрийн зориг, зах зээлийн зохицуулалтын шинэчлэл чухал үүрэг гүйцэтгэж буй. Түүнчлэн, төрийн өмчит компаниуд энэ салбарыг хянах, зохицуулах үүргийг улам нэмэгдүүлж, зах зээлд үзүүлэх нөлөөллөө тэнцвэржүүлэх тал дээр анхаарч байна.
Хятадын үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын цаашдын хувь заяа эдийн засгийн тогтвортой байдал, гадаад дотоодын хөрөнгө оруулагчдын итгэл, иргэдийн орон сууцны зах зээлийн ирээдүйг тодорхойлох чухал хүчин зүйл болж байна. Хэдийгээр төрийн бодлого, зохицуулалтын шинэчлэлтэй хамтран, өрийн тогтолцооны цэгцлэлийг хурдасгах шаардлага бий. Гэсэн хэдий ч, хямралын гүнзгийрэл, түүнийг даван туулах хувилбарууд нь эдийн засгийн шинэ эрчимийг үүсгэх эсвэл, харин ч, илүү гүнзгий хямралд орох эрсдэлийг дагуулж буйг анхаарах цаг иржээ.
