Өнөөдөр дэлхий нийтэд нүүрлэсэн шатахууны үнэ өсөх хандлага нь Монгол Улсын эдийн засаг, иргэдийн амьдралд шууд болон дам нөлөөлж эхлээд байна. Тодруулбал, Монгол Улсад хэрэглэгдэж буй нийт 3 сая тонн шатахууныг илүү хямд, тогтвортой хангахын тулд улс орон олон улсын зах зээлд чиглэж, өөрийн нөөцийн эх үүсвэрийг төрөлжүүлж, шинэ гэрээ хэлэлцээр байгуулж эхэлжээ.
Хямралыг үүсгэж буй гол хүчин зүйл нь ОХУ, Украйн, АНУ болон Ираны зэрэг орнуудын эдийн засаг, геополитикийн нөхцөл байдал бөгөөд тэдгээрээс үүдэлтэй газрын тосны үнэ өссөнөөс Монголын тээвэр, үйлдвэрлэл, хэрэглээний зардал нэмэгдэж байна. Орос улсын бүх хотуудаас Москва хүртэл оочер дараалал үүсэж, байдал тулгамдаад буй нь дэлхийн зах зээл дээрх хүндрэлүүдийн илрэл юм. Үүнтэй зэрэгцэн, БНХАУ зэрэг хөрш орнууд хомсдол, хязгаарлалттай нөхцөл байдал үүсгэсний улмаас Монгол Улс өөрийнхөө түүхий эдийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх бодлого өрнүүлж байна.
Төрийн зүгээс авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээний нэг нь шатахуун импортлох эх үүсвэрийг өргөжүүлэх зорилт юм. Энэ хүрээнд БНХАУ-аас тогтмол шатахуун авах гэрээ хэлэлцээр хийж буй бөгөөд, цаашлаад Сингапур, Энэтхэг зэрэг улс орнуудаас шатахуун авах тухай яриа хэлэлцээр өрнөж байна. Мөн, Оюу толгой, Тавантолгой зэрэг ордоос олборлолтоо нэмэгдүүлэх, өөрийн түүхий эдийн эх үүсвэрийг өргөжүүлэхэд чиглэсэн төрийн бодлого тодорхой хэмжээгээр хэрэгжиж буй.
Мөн тусгаарлалтад орсон эдийн засгийг сэргээх, хүний хэрэгцээнд нийцүүлэх зорилгоор ногоон эрчим хүч рүү шилжих, ашигт малтмалын татвар, торгох системийг шинэчлэх, мөн хадгалалтын нөөцийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр чухал ажлууд хийгдэж байна. Энэ оны эцэс гэхэд 14 хоногийн нөөцийг нэмэгдүүлж, ирэх онд хоёр сарын нөөцтэй болох зорилт тавигдаад байна. Эдгээр арга хэмжээнүүд нь байнгын хямралыг даван туулахад нэмэр болж, хэрэглэгчийн зардлыг бууруулах зорилготой.
Гэсэн хэдий ч, иргэдийн хэрэглээг хэвийн байлгах, ачилт, хангамжийг тасралтгүй байлгахын тулд төр, хувийн хэвшил хамтран ажиллах шаардлагатай байна. Одоогийн байдлаар Улаанбаатар хотод нийт 150 гаруй вагон цистерн шатахуун тээвэрлэж буй бөгөөд энэ нь нийт 10 мянган тонн гэсэн үг. Гэсэн хэдий ч, тээвэрлэлт удаан явагдаж буй учраас хомсдол арилахад цаг хугацаа шаардлагатай боллоо.
Дэлхийн эдийн засгийн нөхцөл байдалдаа дасан зохицохын тулд Монгол Улс нь шатахууны тогтвортой ханган нийлүүлэлтийг баталгаажуулахын тулд олон улсын зах зээлд чиглэж, хөрөнгө оруулалт татах, хэлэлцээр байгуулахад анхаарч байна. Энэ нь зөвхөн эдийн засгийн асуудал төдийгүй, үндэсний аюулгүй байдал, иргэдийн амьдралд ч нөлөөлөх тул илүү ухаалаг, стратегийн хандлага шаардлагдаж байна.
Ирээдүйд Монгол Улс эдгээр сорилтуудыг даван туулахын тулд, экспортын түншүүдийн хамтын ажиллагаа, нөөцийн хамгаалалт, технологийн шинэчлэл, ногоон эрчим хүчний төслүүдийг эрчимтэй хэрэгжүүлэх шаардлагатай. Эдгээр арга хэмжээ нь үр дүнд хүрч, ирэх жилүүдэд шатахуун хангамжийг тогтвортой байлгах, үнийн өсөлтийг зогсоохад чухал хүчин зүйл болох юм.
