Нийтлэлийн хэрэгцээтэй мэдээллийн эх сурвалж болох БНСУ-ын Хууль зүйн яамны Цагаачлалын албанаас гаргасан 2026 оны эхний улирлын статистик мэдээгээр, тус улсад оршин суугаа Монгол иргэдийн тоо эрс нэмэгдэж байгаа төдийгүй, визийн зөрчилтэй иргэдийн тоо ч арвижих хандлагатай байна. Энэ нь Монгол улсын иргэдийн БНСУ дахь оршин суух, хөдөлмөрийн байдал, хүний нөөцийн шилжлээс илүүтэйгээр хоёр улсын харилцаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, иргэдийн хөдөлгөөний чиг хандлагыг харуулах чухал үзүүлэлт болж байна.
2026 оны гуравдугаар сарын сүүлчийн байдлаар, БНСУ-д нийт 60,067 Монгол иргэн оршин суугаа бөгөөд үүнээс эмэгтэйчүүд 33,035, эрэгтэйчүүд 27,032 байна. Энэ тоо өмнөх оны мөн үеэс өсөлт үзүүлж, Монголчуудын эдгээрийн дийлэнх нь аялал жуулчлал, боловсрол, ажил эрхлэлт зэрэг зорилгоор зорчсон байна. Тодруулбал, аялал жуулчлалын визээр зорчсон иргэд 15,246 хүн, оюутан 14,730, хэлний бэлтгэлд 5,503, гэр бүлийн дагалдан 4,681, гэрээт ажилчид 3,829, ажил хайгч иргэд 2,159 байна.
Энэ үзүүлэлт нь Монгол-БНСУ хоёр улсын эдийн засаг, боловсролын салбарын хамтын ажиллагаа, иргэдийн шилжих хөдөлгөөнд эерэг нөлөө үзүүлж буйг илтгэнэ. Гэвч тэнд харин цөөнгүй хүн визийн хугацаа хэтрүүлж, бичиг баримтын зөрчилтэй байгаагаар нь үүсээд байна.
Мэдээллээс харахад, БНСУ-д суугаа Монгол иргэдийн 23.7 хувь буюу 14,244 орчим нь визийн хугацаа хэтрүүлсэн эсвэл бичиг баримтын зөрчилтэй байна. Энэ үзүүлэлт нь Монгол иргэдийн хууль эрхзүйн мэдлэг, визийн нөхцөл байдлын ойлголт, хяналт шалгалт зэргээр илэрхийлэгдэж буй хамгийн том асуудал юм. Зөрчилтэй иргэдийн 66.8 хувь нь аялал жуулчлалын визээр ирээд хугацаа хэтрүүлсэн бол, гэрээт ажилчид 9.6 хувь, оюутан болон бусад ангиллын иргэд мөн зөрчил гаргажээ.
Энэ нь зөвхөн визийн зөрчил гэхээсээ илүүтэйгээр, Монгол иргэдийн хууль эрхзүйн мэдлэггүй байдал, визийн хугацаа хэтрүүлсэн тохиолдлын нэмэгдэл, мөн залилангийн эсрэг тодорхой хяналт шалгалт хэрэгжүүлэх шаардлагатай байгааг харуулж байна. Түүнчлэн, энэ салбарт үзүүлэх төрийн бодлого, үйлчилгээний чадавхийг сайжруулах хэрэгцээг ч илтгэнэ.
Өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад, 2026 оны эхний гурван сарын дүнгээр Монголын иргэдийн БНСУ руу зорчсон тоо 8.7 хувиар өссөн байна. Тодруулбал, нийт 47,483 иргэн тус улсыг зорьж, гуравдугаар сард зорчсон 16,289 хүний ихэнх нь богино хугацааны аялал жуулчлалын визээр очсон бөгөөд 70 гаруй хувийг нь аялалын зорилготой иргэд эзэлж байна.
Энэ үзүүлэлт нь хоёр улсын аялал жуулчлал, бизнес, боловсролын салбарын хамтын ажиллагаа эрчимжиж буйг харуулж буйгаас гадна, Монгол иргэдийн нийгэм, эдийн засгийн харилцаанд үзүүлэх нөлөөллийг тодотгож байна. Мөн хүн амын шилжих хөдөлгөөн нэмэгдсээр байгаагаас гадна, эдийн засгийн өсөлт, боловсролын тэлэлт, ажлын байрны эрэлт хэрэгцээ зэрэг олон салбарт шинэ боломж, сорилт үүсч буйг шинжээчид онцлон тэмдэглэж байна.
Энэ тоон мэдээллээс харахад, Монгол-БНСУ хоёр улсын харилцаа шинэ түвшинд хүрч, иргэдийн шилжих хөдөлгөөн эрчимжиж буйг харуулж байна. Гэвч одоогийн байдлаар визийн зөрчил, хууль эрхзүйн мэдлэгийн дутагдал зэрэг асуудал нь Монгол иргэдийн эрх зүйн хамгаалал, иргэдийн шилжилтийн зохицуулалтыг сайжруулах шаардлагыг үүсгэж байна.
Ирээдүйн хөтөлбөр, бодлогоор Монгол, Солонгос хоёр улсын хамтын ажиллагааг цаашид өргөжүүлж, визийн зохицуулалтыг илүү ойлгомжтой, хүртээмжтэй болгох, хууль эрх зүйн мэдлэгийг дээшлүүлэхэд чиглэсэн олон улсын жишээ, шилдэг туршлагыг нэвтрүүлэх нь чухал болох нь тодорхой байна. Түүнчлэн, эдийн засгийн өсөлт, боловсролын салбар дахь хамтын ажиллагааг түшиглэн, иргэдийн амьдралын чанарыг дээшлүүлэхэд чиглэсэн бодлого, арга хэмжээнүүдийг авч хэрэгжүүлэх нь үр дүнтэй байх болно.
