Гадаадын иргэдийн оршин суух зөвшөөрөл, хөдөлмөр эрхлэлтийн нөхцөл байдлыг хянах зорилгоор Монгол Улсад 2026 оны эхний хагас жилд нийт 71 удаагийн хяналт шалгалт зохион байгуулав. Үүний дүнд, төрийн хяналтын байгууллага 8,627 гадаад иргэнд Зөрчлийн хуулийн дагуу торгууль ногдуулж, 27 аж ахуйн нэгж, байгууллагад зөрчлийг арилгах чиглэлийн албан шаардлага хүргүүлжээ. Энэ нь өмнөх оноосоо харьцангуй өссөн үзүүлэлт бөгөөд олон улсын жишээн дээр иргэдийн хууль зөрчих эрсдлийг бууруулахад чиглэсэн арга хэмжээнүүд идэвхжиж байгааг илтгэнэ.
Зөрчилд холбогдсон иргэдийн хувьд, 91.1 хувийг уригч байгууллага, 8.6 хувийг уригч иргэн, 0.2 хувийг хувь хүн бүрдүүлж байгаа нь цөөнгүй зөрчлүүдийн гол шалтгаан үзүүлэлт болж байна. Хамгийн их тохиолдож буй зөрчлүүд нь оршин суух зөвшөөрлийн хугацаа хэтрүүлэх (46.1%) болон хуульд заасан хугацаанд оршин суух зөвшөөрөл аваагүй (41.3%) асуудлууд юм. Энэ төрлийн зөрчлүүд нь Монгол Улсад хууль бусаар оршин суух, хөдөлмөр эрхлэхэд үүдэл болдог ба эдгээрийг зохицуулах, илүү хяналт тавих шаардлагатай байгаа юм.
Мөн, хуульд заасан оршин суух зөвшөөрлийн хугацаа дууссан хэдий ч, эрх зүйн заалтуудыг зөрчин Монгол Улсаас гарч явахгүй, эсвэл зөвшөөрөлгүйгээр хөдөлмөр эрхэлж байсан 33 улсын 465 иргэнийг тус тус дахин оруулахгүй байх хугацаа тогтоон, албадан гаргах арга хэмжээ авсан байна. Энэ нь хууль зөрчих иргэдийн эсрэг эрүүл, ил тод бодлого өрнүүлж буй илрэл болдогоороо онцлог юм.
Энэ оны эхний хагас жилийн тоон үзүүлэлтүүдийн хувьд, өмнөх оноос зөрчилд холбогдсон иргэдийн тоо 25.1 хувиар өссөн хэдий ч, зөрчил гаргасан уригч иргэний тоо 10 хувиар буурсан нь харилцан тэнцвэржиж буйг харуулж байна. Мөн, албадан гаргасан иргэдийн тоо харьцангуй буурч байгаа нь хууль сахиулах байгууллагын хүчин чармайлтад үнэлгээ өгдөг чухал илрэл юм.
Эдгээр мэдээ нь Монгол Улсад хууль ёсны оршин суух, хөдөлмөр эрхлэх эрх зүйн орчин боловсронгуй болж, иргэдийн хууль зөрчих эрсдлийг бууруулахад чиглэсэн бодлого, арга хэмжээний үр дүнг харуулж байна. Түүнчлэн, цаашид эдгээр хяналтын арга хэмжээг улам өргөжүүлж, хууль зөрчих үйлдлийг эрт илрүүлэн, таслан зогсоох зорилт тавигдаж байна. Ингэснээр, Монгол улсын гадаадын иргэдийн эрх зүйн орчин, хууль сахиулах тогтолцоо илүү жигд, аюулгүй, тогтвортой байх нөхцөл бүрдэнэ гэж үзэж байна.
