Тусгайлан анхаарал татсан асуудал бол УИХ дахь Тамхины хяналтын тухай хуульд оруулах шинэчлэл, өөрчлөлтийн талаарх хэлэлцүүлэг юм. Энэ хүрээнд гишүүн О.Номинчимэг өнгөрсөн долоо хоногт олон нийтэд хандан, томоохон мэдээлэл дэлгэсэн нь олон нийтийн анхаарлыг өөрийн эрхгүй татав. Тэрбээр, сайд асан Ж.Энхбаяр болон холбогдох бизнес бүлэглэлийн ашиг сонирхолтой холбоотойгоор тамхины салбарын хууль өөрчлөх оролдлогыг илтгэн, эрүүл мэндийг хамгаалах бодлогыг бизнесийн бүлэглэлүүдийн эрх ашигт нийцүүлэх зорилготой байж болзошгүй талаар анхааруулга өгч байгаа юм.
О.Номинчимэгийн гарын үсэг бүхий албан бичгийн хуулбарыг олон нийтэд дэлгэж, тэрээр хүүхэд залуусын эрүүл мэндийг хамгаалах үндэсний бодлогыг бизнесийн ашиг сонирхол давамгайлсан бүлэглэлийн нөлөөнд оруулах эрсдэл бий болсныг онцолж байна. Тэрбээр “тамхины компаниудын захиалга төрийн бодлого болох гэж байна” хэмээн тодотгож, энэ зөвхөн хувь хүн, байгууллагын ашиг сонирхлын асуудал төдийгүй, нийгмийн эрүүл мэндийн аюулгүй байдалд шууд нөлөөлж буйг сануулж байна.
Энэ нөхцөлд хууль эрх зүйн шинэчлэлийн өөрчлөлтийн цаадах зорилго, түүний цаана нуугдаж буй сонирхол ямар байх вэ гэдэг асуулт олон нийтийн сэтгэл зүйд хөндлөнгөөс нөлөөлж байна. Түүнчлэн, Ж.Энхбаяр болон холбогдох талууд одоогоор албан ёсны тайлбар өгөөгүй байгаагаас, асуудал илүү нягт нямбай шалгаж, үнэн бодит байдлыг олон нийтэд ил болгох шаардлага үүсээд байна.
Тамхины асуудал нь зөвхөн улс төрийн маргаан төдийгүй, нийгмийн эрүүл мэнд, эдийн засгийн аюулгүй байдалтай холбоотой чухал асуудал юм. Тамхины хэрэглээ жил бүр олон мянган хүний амь насыг авч одож, олон зуун мянган иргэний эрүүл мэндэд сөрөг нөлөө үзүүлдэгээр дэлхий нийт хүлээн зөвшөөрч байна. Иймээс, төрийн бодлого нь зөвхөн бизнесийн ашиг сонирхол, улс төрийн сонирхлоор шийдэгдэхгүй, харин олонд нээлттэй, бодитой мэдээлэл дээр үндэслэж байх зайлшгүй шаардлагатай юм.
Энэ тухайд, хууль тогтоогчид болон ажлын хэсгүүд ил тод байдал, олон нийтийн оролцоог хангаж, ямар эрх ашиг ямар нэгэн хуульд нөлөөлж буйг ойлгомжтой болгох шаардлагатай. Хамгийн гол нь, эрүүл мэндийг хамгаалах бодлого бизнесийн ашиг сонирхол, улс төрийн нөлөөллөөс ангид байж, иргэдийн аюулгүй байдал, ирээдүйн сайн сайхны төлөө байгаасай гэдэг хүлээлт бий.
Тамхины тухай хуульд оруулах өөрчлөлтөд холбоотой эрсдэл, сорилт нь зөвхөн хууль төдийгүй, улс төрийн тогтвортой байдал, бизнесийн салбарт ч нөлөөлөх эсэх юм. Үүний зэрэгцээ, олон нийтэд ил тод байдал, хариуцлага шаардах хөдөлгөөн өргөжиж, нийгмийн зөвшилцөл үүсэх нь чухал. Түүнчлэн, энэ асуудал нь эдийн засгийн хувьд чухал нөлөөтэй бөгөөд зөв бодлого хэрэгжүүлэхийн тулд олон улсын жишээ, шинжлэх ухаан, байгууллагын туршлагыг судлан, цогц стратегийг боловсруулах шаардлагатай байна.
Дүгнэж хэлэхэд, тамхины эсрэг бодлогын өөрчлөлт нь зөвхөн хууль эрх зүйн шинэчлэл төдийгүй, нийгмийн эрүүл мэндийг хамгаалах, иргэдийн амь нас, ирээдүйн боловсролд шууд хамааралтай асуудал юм. Иймээс, эрх мэдэлтнүүд, хууль тогтоогчид, олон нийт хамтран итгэлтэй, ил тод, хариуцлагатай байдлаар асуудлыг шийдвэрлэх нь өнөөдрийн чухал зорилго болсныг дахин сануулж байна.
