2026 оны дэлхийн хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээний хоёрдахь шатыг Египетийн шигшээ багийн эсрэг тоглосон Аргентины баг өрсөлдөгчөө хүнд байдалд оруулж, сүүлийн үеийн драматик тоглолтоор 3-2 харьцаатай ялалт байгууллаа. Гэсэн хэдий ч, тоглолт хэл ам дагуулж, шударга бус байдал, шүүгчийн шийдвэрийн талаар олон шүүмжлэл өрнөж байна.
Тоглолтын эхэнд Месси торгуулийн цохилтоо алдаж, үйл явдлыг сонирхолтой болгов. Египетийн довтлогч Мостафа Зико, Яссер Ибрахим нар гоол оруулж, багийнхан нь 2-0 харьцаатай тэргүүлэн, хүнд хэцүү байдалд орсон юм. Гэсэн хэдий ч, Аргентины баг 79 дэх минутаас хойш гурван гоол оруулж, сүүлийн хагаст тэнцвэрийг алдахгүй байж чадсан. Месси, Ромеро, Фернандез нарын довтолгоо дэлхийн аваргын түүхэнд шинэ дуу хоолой болж, шүүмжлэлтэй зэрэгцэн үзэгчдийн сэтгэлд хоногшсон юм.
Тоглолтын дунд болон дараа нь Египетийн багийн шүүмжлэл хурцдаж, олон нийт тоглолт шударга бус байсан гэсэн байр суурийг илэрхийлж эхэллээ. Египетийн дасгалжуулагч Хоссам Хассан “Тоглолт бүхэлдээ луйвар байлаа” хэмээн буруутгаж, мөн орон нутгийн шүүх болон шүүгчийн шийдвэрийг шүүмжилсэн. Тэрбээр “Бид дэлхийн аваргаас илүү харагдсан. Мэргэжлийн бус, шударга бус байдал илт илэрлээ” хэмээн хэлэв.
Өөр нэгэн Египетийн багийн төлөөлөгч Зико “Шударга бус тоглолт боллоо. Бид 2-0 байхад нь шүүгчийн шийдвэрийг зөрчиж, бидний хүчийг доромжилсон. Аргентин дэлхийн аваргад сайн хожсон ч, бидний үнэн зөв үйлдлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна” гэж ярьсан юм.
Энэхүү тоглолт нь зөвхөн спортын талбарт төдийгүй олон улсын хөлбөмбөгийн холбооны шударга байдал, спортын ёс зүй, эрх зүйн тогтолцоонд эргэлзээ төрүүлсэн. Тодруулбал, олон улсын хөлбөмбөгийн холбоо шударга тоглолтыг сахих үүрэгтэй ч, энэ удаагийн үйл явдал нь глобал аудиториад спортын өрсөлдөөн дотор шударга бус байдал явагдаж болохыг харуулжээ.
Түүнчлэн, энэ яриа нь олон улсын спортын байгууллагуудыг илүү хариуцлагажих, шүүгчийн болон тоглогчдын эрх ашгийг хамгаалах чиглэлд шинэ бодлого, хяналтыг чангаруулах шаардлагыг үүсгэсэн. Бие даасан аудит, ил тод байдал, шударга ёсыг хангах чиглэлд олон улсын хамтын нөлөөлөл нэмэгдэж буй нь чухал юм.
Аргентин дараагийн шатанд Швейцарийн багтай хүч үзэх бөгөөд энэ тоглолт нь тэдний дэлхийн аваргын зорилго, эрх ашгаас хамааран олон улсын спортын сэтгэлзүйн орчинд нөлөөлөх эрсдэлтэй. Мөн, энэ үйл явц нь спортын шударга байдал, эрх зүйн системийг хөгжүүлэхэд шинэ сорилт, боломжийг үүсгэж байна.
Ирээдүйд олон улсын хөлбөмбөгийн холбоо, зохион байгуулагч байгууллагууд шударга байдал, ил тод байдлыг хангахын тулд илүү хатуу хяналт, хариуцлагыг хэрэгжүүлэх шаардлагатай болно. Үүнээс гадна, спортын ёс зүйг сахих, тоглогч, дасгалжуулагч, шүүгчийн эрх ашгийг хамгаалах шинэ бодлого, эрх зүйн орчин бүрдүүлэх нь цагийн асуудал болоод байна.
Эцэст нь, энэ тоглолтын үйл явдал нь зөвхөн нэгэн спортын тэмцээн төдийгүй, олон улсын спортын эрх зүйн тогтолцоо, ёс зүй, шударга байдлын үнэлэмжийг дахин нягтлан судлах хэрэгцээг илтгэн харуулж байна. Түүнээс гадна, дэлхийн үзэгчид болон спортын мэргэжилтнүүд энэ төрлийн шударга бус ажиллагааг цэгцлэх, ирээдүйн тоглолтуудыг илүү шударга, ил тод болгох бодлогыг хөгжүүлэхэд анхаарах шаардлагатайг улам тодотгосон юм.
