Дэлхийн газрын тосны зах зээл дахин шинэ хуудас нээж буй ч, үнэд оруулах хүчин зүйлс олон байсаар байна. АНУ, Ираны хоорондын дээд зэргийн хэлэлцээрээр ормузын хоолойг дахин нээхэд ойртох хүлээлт үүссэн нь газрын тосны үнэ сүүлийн гурван сарын хамгийн доод түвшинд хүрсэнтэй холбоотой. Гэсэн хэдий ч, шинжээчид энэ нөхцөл байдал нь зах зээлд шуурхай, тогтвортой нөлөө үзүүлэх эсэхэд эргэлзээтэй хандаж байна.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өнгөрсөн Ням гаригт гаргасан мэдэгдэлдээ ормузын хоолой дахин нээгдэхэд газрын тосны үнэ эрс буурах боломжийг онцлон дурьдсан. Тэрбээр “Үнийн уналт нь хамгийн түрүүнд бодитой болох бөгөөд ормузын хоолой нээгдсэний дараа үнэ улам тогтворжино” хэмээн хэлсэн ч, шинжээчдийн үзэж буйгаар ийм хурдан өөрчлөлт хүлээгдэж буйгүй. Таныг бодоход, энэ нь зах зээлийн динамик, нийлүүлэлт, эрэлтийн бодит байдал, мөн улс төрийн нөхцөл байдлаас хамаарах чухал хүчин зүйл юм.
Өнгөрсөн хугацаанд нийлүүлэлт хумигдсан нь газрын тосны үнэ өссөн гол шалтгаан болсон. Дэлхий дахинд эрэлт тогтвортой байхад, ормузын хоолойгийн дахин нээлт нь Азийн зах зээлд илүү нөлөө үзүүлэхээр харагдаж байна. Гэвч эдийн засгийн нөхцөл байдал, эрэлт буурах эсэх, мөн тээвэрлэлт, боомтын түгжрэл зэрэг хүчин зүйлс үнэ бууралтад нөлөөлөх ёстой.
Өнгөрсөн сарын эхээр нэг галлон бензин 4.48 ам.долларт хүрч байсан бол одоо 4 дөхөж буурсан ч, энэ нь дэлхий даяар дэлгэрсэн олон хүчин зүйлсийн үр дүн юм. Түүнчлэн, Ираны эсрэг хийж буй дипломат хэлэлцээрийн үр дүнд үнийн өөрчлөлтөд нөлөөлөх магадлалтайгаа шинжээчид таамаглаж байна.
Газрын тосны үнэ буурсан хэдий ч, эдийн засгийг эрсдлээс хамгаалах, эргэлзээтэй байдал үүсгэх гол суурь хүчин зүйл бол боомтуудын түгжрэл аж. Бүхэлдээ, тээвэрлэлтийн хүчин чадал, боомтын хүчин чадал, эдийн засгийн нөхцөл байдал зэрэг олон хүчин зүйл нийлээд үнийн өөрчлөлтөд нөлөөлнө. Одоогийн байдлаар, дэлхийн тээвэрлэлтийн 14 хувь нь хүлээн зөвшөөрөгдсөн зөвшөөрлөө хүлээж буй бөгөөд энэ нь хөлөг онгоцнуудын хөдөлгөөнийг удаашруулж, зах зээлд тодорхойгүй байдал үүсгэж байна.
Дайны улмаас газрын тосны үйлдвэрлэл огцом буурсан нь эрчим хүчний салбарт нөлөөлж, үнийн өсөлтөд нөлөөлсөн. Гэвч, одоо хэрэв дипломат хэлэлцээр амжилттай хэрэгжиж, дайн зогсох тохиолдолд ч үнэ эргэн өмнөх түвшинд хүрэхэд хэдэн сар, магадгүй жил гаруйн хугацаа шаардагдах нь тодорхой байна. Үүнтэй холбоотойгоор, шинжээчид геополитикийн тогтворгүй байдал, боомтуудын түгжрэл, тээвэрлэлтийн хязгаарлалт зэрэг хүчин зүйлсийг онцлон тэмдэглэжээ.
Иймээс, дэлхийн газрын тосны зах зээлд эргэн төлөвшил, үнэд орох цаг хугацаа хийгээд тогтвортой байдал эрсдэлтэй хэвээр байгаа бөгөөд эдийн засгийн шинэ хандлага, улс төрийн нөхцөл байдалд хариу үйлдэл үзүүлэхэд бэлэн байхыг зөвлөж байна.
