Улстөрийн хурцадмал байдал сүүлийн хэдэн өдөр улам бүр хурцдаж, төрийн ордонд улс төрчидийн зөрчилдөөн ширүүсч байна. Энэ нь зөвхөн засгийн газар, парламентын гишүүдийн хэтэрхий хувийн ашиг сонирхлын зөрчил биш бөгөөд Монголын улс төрийн тогтолцооны шинэ хандлага, эрх мэдлийн төлөөх ширүүн тэмцлийн илрэл болж байна.
Энэ үеийн хамгийн гол асуудал бол эрх баригчид хариуцлагаас зайлсхийж, улс орны тулгамдсан асуудлыг шийдэхийг оролдсонгүй. Ерөнхий сайд Г.Занданшатар хэд хэдэн сайдад хариуцлага тооцох шийдвэр гаргасан ч УИХ-ын ирц хүрэлцсэнгүй, энэ нь улс төрийн хариуцлагын бодит хэрэгжихгүй байдалд хүргэсэн. Үүн дээр нэмээд, ХЗДХ-ийн сайд Б.Энхбаяр болон дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнийн хөдлөшгүй дуулиан, мэдээлэл устгах гэх мэт асуудлууд Засгийн газрын нэр хүндийг унагаж, ёс зүйн хувьд хагарч унахад хүргэсэн.
Энэ нь зөвхөн нэр хүндийн асуудал биш, бодит төрийн байгууллагын хариуцлага, ил тод байдал, хариуцлагын системийн алдааг илчилж байна. Төрийн зөв бодлого, шударга үйл ажиллагаа явагдахын оронд, албан тушаалын наймаа, тохироо, өөр хоорондын тохиролцооны тулаан улс төрийн бүсийг эзлэн, улс орон бүтээн байгуулахын оронд, зөвхөн суудлын төлөөх тулаан өрнөж байна.
Парламентын үйл ажиллагаа гацсан энэ үед сөрөг хүчин ч мөн өөрсдийнхөөрөө улс төрийн тоглолт хийж байна. Зарим нь Засгийн газрыг шахах зорилгоор ирц бүрдүүлэхгүй, эсвэл тохиролцоогоо боловсруулах зорилгоор хойшлуулж байна. Энэ нь үнэндээ, төсөөллийн цаана улс орны бодит хэрэгцээ, иргэдийн эрх ашгийг үл тоомсорлож, шударга цагийн нөхцөл байдал үүсгэж байна.
Энэ бүхэн нь Монгол улсын улс төрийн тогтолцооны шинэ зөрчил, эрх мэдлийн хуваарилалтын алдаа, мөн улс орны хөгжилд саад учруулж буйг харуулж байна. Түүнчлэн, эрх баригчид болон сөрөг хүчин энэ мэт бужигнааныхаа ард улс орныхоо ирээдүйг хойшлуулж буй сөрөг үр дагаврыг ойлгох шаардлагатай.
Төвдөхгүйгээр үргэлжилж буй суудлын төлөөх “чимээнгүй дайн” Монголын улс төрийн төвд илэрхий байна. Энэ нь цаашдаа эрх мэдлийн улс төрийн тогтворгүй байдалд хүргэж, иргэдийн итгэл алдардаг. Ялангуяа, дараагийн Ерөнхий сайдын нэрс яригдаж, УИХ-ын даргын суудалд өрсөлдөөн өрнөж буй нөхцөлд, улс төрийн тогтолцооны төв цэг өөрчлөгдөж, улам хагарч бутрах хандлага ажиглагдаж байна.
Төрийн эрх мэдлийн эдгээр тулаан иргэдийн амьдралд шууд нөлөөлж, эдийн засаг, нийгэм, аюулгүй байдлын салбарт ч сөргөөр нөлөөлж байна. Ирэх жилүүдэд эдгээр зөрчил улам гүнзгийрэх хандлагатай бөгөөд, цаашид эрх баригчид болон улс төрийн нөхцөл байдал ямар хэлбэрээр зохицох нь тодорхойгүй байна.
Өнөөдрийн нөхцөл байдалд хариуцлагаас зайлсхийж буй эрх баригчид, улс төрийн зөрчилдөөнөөр дүүрэн сөрөг хүчний тоглолт, суудлын төлөөх зөрчлийн хослол Монголын улс төрийн тогтолцооны шинэ сорилт болоод байна. Энэ нь зөвхөн улс орны нэр хүнд, эдийн засгийн хөгжилд төдийгүй, иргэдийн өдөр тутмын амьдралд ч гүнзгий нөлөөлж буйг ойлгох хэрэгтэй.
Цаашид зөв бодлого, ил тод байдал, хариуцлагын тогтолцоог үүсгэхгүй бол, улс төрийн тогтворгүй байдал, иргэдийн итгэл алдарч, улс орон цаашдаа зогсоход хүрэх магадлал өндөр байна. Үүний тулд эрх баригчид бодит хариуцлага, шударга ёс, нээлттэй үйл ажиллагааг эрхэмлэж, улс орны хөгжилд чиглэсэн бодит шийдлүүдийг гаргах шаардлагатай байна.
