Исланд улс Европын холбоонд элсэх тухай жил хагасын өмнө гаргасан өргөдлөө дахин сэргээж, 28 дахь гишүүн орон болох магадлалтай болоод байна. Энэ талаар Гадаад хэргийн сайд Торгердур Катрин Гуннарсдоттир хэлж, ирэх наймдугаар сарын 29-нд санал хураалт явуулах төлөвтэй байгаа юм. Судалгааны дүнд исландчуудын 52 хувь нь энэ алхамыг дэмжиж байгаагаас харахад, иргэдийн дийлэнх нь энэ тийшээ чиглэж байгааг илтгэнэ. Гэхдээ улс төрийн удирдагчид, тэр дундаа Европын холбоог дэмжигч Вирдрейн намын тэргүүн Торгердур өөрийн байр сууриа илэрхийлж, сонгогчдын санал шийдвэрийн өмнөөс биш, улстөрчдийн удирдамж, харилцаагаар энэ процессыг урагшлуулах шаардлагатайг онцолж байна.
Исланд нь Европын эдийн засгийн бүсийн гишүүн бөгөөд Шенгений чөлөөт аяллын бүсэд багтдаг тул олон хууль тогтоомжийг нь Европын холбоо мөрддөг. Энэ нь хэлэлцээний хялбаршуулалт болж, үүний үр дүнд, Спецификийг харвал, энэ удаагийн хэлэлцээ хурдан явах боломжтой гэж шинжээчид үзэж байна. Тухайлбал, Монтенегро улс хэдхэн сарын дотор хэд хэдэн зорилтоо биелүүлэн хэлэлцээг амжилттай дуусгасан бол Исландын хувьд өмнө нь өргөдлөө цуцалж, хэлэлцээг зогсоосон байсан. Тэгэхээр, шинэ үеийн боломжууд нээгдэж буй энэ үед Исланд энэхүү түншлэлийн шинэ шатанд орох хүсэлтэй байгааг олон улсын шинжээчид онцолж байна.
Энэ нь зөвхөн эдийн засгийн зорилго төдийгүй, геополитикийн хувьд ч стратегийн ач холбогдолтой. Европын холбоонд элсгэнэ гэдэг нь, цаашид, улс орны эдийн засаг, аюулгүй байдал, түншлэл нэмэгдэж, бүс нутгийн тогтвортой байдал баталгаажихын үндэс болдог. Исланд нь өмнө нь 2009 онд өргөдлөө гаргаж байсан ч, загас агнуурын бодлого болон эдийн засгийн нөхцөл байдал зэрэг цөөнгүй маргаан тулгарсны улмаас хэлэлцээг зогсоосон. Харин одоо, геополитикийн нөхцөл байдал эрс өөрчлөгдөж буй энэ үед, Исланд улс энэ ахиц дэвшлийг ашиглан, өмнө нь алга болсон боломжийг буцаан эдлэн, ялангуяа, Европын холбооны өргөтгөлийн бодлого хүчтэй дэмжигдэж буй нөхцөлд шийдвэрээ шийдэх нь тодорхой байна.
Италийн Европын холбооны байнгын төлөөлөгч, дипломат Кажа Каллас өнгөрсөн долоо хоногт хийсэн мэдэгдэлдээ, тэлэлтийг илүү хурдасгах шаардлагатай байгааг онцлон дурдсан бөгөөд энэ нь Оросын империализмын эсрэг стратегийн зорилт болохыг онцолсон. Түүнчлэн, 27 гишүүнтэй холбоог өргөжүүлэх зорилгоор хурдан алхам хийх хэрэгтэй байгааг онцолж, Украин, Молдав зэрэг орнуудын хамт Монгол, Албани, Хойд Македон, Серби, Босни ба Херцеговин гэх мэт орнууд ч хэлэлцээний шатанд байгааг дурдсан. Энэ нь, Европын холбооны өргөтгөл нь зөвхөн гишүүн орнуудын хувьд төдийгүй, бүс нутгийн аюулгүй байдал, эдийн засгийн хөгжилд эергээр нөлөөлөх боломжийг харуулж байна.
Тэгвэл, энэ бүх хэлэлцээр, стратеги, байр суурь нь зөвхөн улс төрийн хэрэг биш, цаашид олон зуун сая иргэдийн амьдралд эерэг өөрчлөлт авчрах боломжтой. Исландын хувьд, Европын холбоонд элсэх нь эдийн засгийн өсөлт, стратегийн баталгаа, эдийн засгийн хямралаас сэргийлэх нэмэлт арга зам болохыг шинжээчид онцолж байна. Түүнчлэн, энэ үйл явц нь бүс нутгийн тогтвортой байдал, геополитикийн орчинд нөлөөлж, Европын холбооны өргөтгөл нь уламжлалт гадаад бодлогодоо шинэ эрч хүч авчрах төлөвтэй.
Энэ бүхнээс харахад, Исланд улсын Европын холбоонд нэгдэх хүсэл, түүнийг дагаад өрнөж буй өргөтгөл, бодлогын шинэчлэл нь зөвхөн нэг орон, нэг салбарын асуудал биш, харин бүс нутгийн болон дэлхийн улс төр, эдийн засгийн дэвшилтэт зорилт болохыг шинжээчид дүгнэж байна. Цаашид, хэлэлцээний яриа хэлэлцээ, нийтлэг соёлыг төлөвшүүлэх үйл явц эдийн засгийн хурдасгал, геополитикийн тогтвортой байдал, олон улсын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэх төлөвтэй байна.
ЭХ СУРВАЛЖ: POLITICO
