Эрүүл мэндийн даатгалын санд орсон хөрөнгө оруулалтын хэмжээ, хүн амын олон үеийнхний гарц болох тусламж, үйлчилгээний зардлын судалгаа 2023 оны нэгдүгээр сард төвлөрсөн. Тухайн хугацаанд нийтдээ 21.4 тэрбум төгрөгийг төрөөс хүүхдийн шимтгэлд, 34.8 тэрбумыг эрүүл мэндийн байгууллагуудад олгосон бол, тэтгэврээс өөр орлогогүй иргэдийн хувьд мөнгөн дэмжлэг нэмэгдэж, нийт 8.8 тэрбум төгрөгийн шимтгэлийг тус сангаас бүрдүүлжээ. Энэ нь улс орны нийгмийн хамгааллын системийн өнөөгийн байдал, хэрэгцээ шаардлагыг илтгэнэ.
ЭМД-ын сангийн тусламж, үйлчилгээний хүрээ өргөн бөгөөд гэр бүлийн гишүүдийн хүүхэд, халамж, орлого багатай иргэд, малчин, оюутан зэрэг олон бүлгийнхнийг хамарч байна. Хүүхдийн шимтгэлд 21.4 тэрбум төгрөгийг шилжүүлж, нийт 1,351,670 хүүхэд тусламж, үйлчилгээ авсан бол, дээрх бүлгийн иргэдийн тусламж, үйлчилгээний зардал 70.8 тэрбум төгрөгт хүрсэн нь нийгмийн хамгааллын бодлогод шинэ хандлага, хүртээмжийг нэмэгдүүлж буйг илтгэнэ.
Түүнчлэн, орлого багатай иргэдэд зориулсан сэргээн санхүүжүүлэлт нь улсын нийгмийн бодлогод онцгой ач холбогдолтой. Хамгийн ядуу ангилалд багтсан иргэдийн 169,259 тохиолдолд тусламж, үйлчилгээ үзүүлж, нийт 16.3 тэрбум төгрөгийг зарцуулсан байна. Энэ нь эдийн засгийн эрсдэл, нийгмийн ялгааг бууруулахад чиглэсэн бодлогын нэг хэсэг болохоос гадна, иргэдийн амьдралын чанарыг сайжруулахад түлхэц болохуйц байж байна.
Малчид, оюутан, гадаадын иргэд болон хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчид хүртэл энэ системийн хүрээнд хамрагдаж, тусламж, үйлчилгээ авах бололцоог хангаж буй нь нийгмийн хамгааллын шинэчлэл, тэгш хүртээмжийн бодлогод ахиц дэвшил болж байгааг харуулна. Малчид 52.3 сая төгрөгийн шимтгэлээ төлж, тусламж үйлчилгээний 12 төрлөөс 11,864 тохиолдолд дэмжлэг авсан бол, оюутнууд 204.9 сая төгрөгийн шимтгэл төлж, 29.7 мянган тохиолдолд тусламж авчээ.
Гадаадын иргэд болон харьяалалгүй иргэд ч энэ системд оролцож, нийт 950 мянган төгрөгийн шимтгэл төлж, 267 тусламж, үйлчилгээний байдалд дэмжлэг үзүүлсэн байна. Мөн хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчид нь нийт 555.8 сая төгрөгийн шимтгэл цуглуулж, нийт 76,900 тохиолдолд тусламж авч, тусламжийн тусламж дэмжлэгийн сүлжээг өргөжүүлэн, иргэдийн амьдралыг дэмжих шинэ боломжийг бий болголоо.
Энэ мэдээллээс харахад, Монгол Улсын нийгмийн хамгааллын бодлого, Эрүүл мэндийн даатгалын систем нь иргэдийн орлого, ажил эрхлэлтийн байдал, нас, халамж шаардлагатай байдлаас үл хамааран хүртээмжийг хангах, хүртээмжийг сайжруулах чиглэлд улам бүр өргөжиж байна. Энэ нь нийгмийн тэнцвэрийг хангах, эдийн засгийн өсөлтөд хүн амын төрөл бүрийн бүлэг оролцох боломжийг нэмэгдүүлэхэд чухал түлхэц болохыг харуулж байна. Цаашид эдийн засгийн нөхцөл байдал, хүн амын хэрэгцээ шаардлагад нийцүүлэн тус системийг өргөжүүлэх, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх нь чухал тул Олон улсын туршлага, шинэ технологийг ашиглан бодлогын уялдаа, инновацийг хөгжүүлэх шаардлагатай байна.
