Засгийн газрын шинэ хяналт шалгалтын хүрээнд иргэдийн орон сууцны залилаас хамгаалах, хохирлыг бууруулах зорилгоор тусгай ажлын хэсэг байгуулагдаж, хариуцлагатай албан тушаалтнуудыг татан оролцуулж байна. Ажлын хэсгийг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд С.Амарсайхан тэргүүлж, энэ чиглэлээр хийгдэж буй цогц арга хэмжээнүүдийг удирдан ажиллаж байна.
Өнгөрсөн гурван жилийн хугацаанд, Эрүүгийн хуульд заасан “Залилах” гэмт хэрэгт 39,665 хэрэг бүртгэгдсэн бөгөөд үүний 2.9 хувийг орон сууцны залиалзайлуулсан хэрэг эзэлж байна. Үүний улмаас нийт 1,167 хүнд холбогдох хэрэг мөрдөн шалгах ажиллагааг явуулж, 3613 иргэн 204.9 тэрбум төгрөгийн хохирол амссан нь нийгэмд сөрөг нөлөө үзүүлсээр байна.
Эдгээр гэмт хэрэг нь зөвхөн эдийн засгийн хохирол учруулж буйгаас гадна иргэдийн итгэл суларч, орон сууцтай холбоотой бүртгэгдсэн хэрэгт нийт 995 иргэнд 64.5 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсан. Мөн холбогдох 79 иргэн, 22 хуулийн этгээдэд холбогдох 259 хэрэгт мөрдөн шалгах ажиллагаа явагдаж байна. Энэ нь зөвхөн илрүүлэн шалгасан тоо бөгөөд үнэхээр их хэмжээгээр орон сууцны залиалын хэрэг нэмэгдсээр байгааг харуулж байна.
Засгийн газрын шийдвэрээр байгуулсан ажлын хэсэг нь хуулийн байгууллагуудтай хамтран гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг бууруулах, залилангийн арга хэмжээг илрүүлэхэд чиглэсэн арга хэмжээг чангатгаж байна. Ерөнхий сайд Н.Учрал орон сууцны зээл, худалдаа зэрэг хэлбэрээр иргэдийг хууралтанд оруулах явдлыг зогсоох шаардлагатай байгааг онцлоод, “Байрныхаа мөнгийг төлчихөөд түлхүүрээ авч чадаагүй, түрээсийн байраар амьдралаа залгуулж буй иргэдийн асуудлыг шийдвэрлэх ёстой” гэж мэдэгдсэн.
Энэ бүх арга хэмжээ нь зөвхөн хууль эрх зүйн хүрээнд төдийгүй иргэдийн итгэмжлэл, эдийн засгийн тогтвортой байдлыг хадгалах, залилангийн сүлжээг таслан зогсоох зорилготой бөгөөд цаашид Монгол Улсад орон сууцны салбарт илүү ил тод, хариуцлагатай, зохицуулалт сайтай тогтолцоог бий болгох төлөвтэй байна.
Өнгөрсөн хугацаанд гарсан энэ төрлийн гэмт хэрэг нь зөвхөн эдийн засгийн хохирол учруулж буйгаас гадна, иргэдийн нийгмийн итгэлцлийг сулруулаад зогсохгүй, хуулийн байгууллагын хяналт шалгалт, хууль хүчний байгууллагын оролцоог өргөжүүлэх шаардлагыг харуулж байна. Цаашид хэрэгжих шинэчлэл, ил тод байдал, хариуцлагатай хяналт нь орон сууцны зах зээлд итгэмжлэлийн суурийг бэхжүүлж, иргэдийн итгэл, хөгжил цэцэглэлийг шинэ шатанд гаргахад чухал үүрэгтэй гэдгийг судлаачид онцолж байна.
