Өмнөд Африкийн шүүхийн шийдвэрээр, “iDexis” нэртэй эм үйлдвэрлэгчийн семаглутид агуулсан бүтээгдэхүүнүүдийг үйлдвэрлэх, борлуулахыг түр хугацаанд хориглосон байна. Энэхүү шийдвэр нь дэлхий даяар жин хасах эмийн зах зээл дэх хууль бус үйл ажиллагаа, бүтээгдэхүүнүүдийн эрсдлийг тодотгосон дүн шинжилгээний үр дүнг харуулжээ.
Шүүхийн шийдвэрийн гол шалтгаан нь, “iDexis” компани болон түүний захирлуудын хууль эрхзүйн зөвшөөрөлгүйгээр семаглутид найрлага ашиглаж бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, зах зээлд нийлүүлж байсныг илрүүлэхэд оршино. Тодруулбал, компанийн үйлдвэрлэдэг жин хасах бүтээгдэхүүн нь “Ozempic” ба “Wegovy” нэртэй “Novo Nordisk”-ийн гол найрлага болох семаглутидийг хууль бусаар ашигласан байжээ. Үйлдвэрлэгчийн мэдээллээр, сард ойролцоогоор 84,500 ширхэг бүтээгдэхүүн зах зээлд нийлүүлж байсан нь, албан ёсны зөвшөөрөлгүйгээр борлуулж байсан нийт бүтээгдэхүүний хэмжээтэй харьцуулахад асар их үзүүлэлт юм.
Түүнчлэн, шүүх байгууллага “iDexis”-ийн бүтээгдэхүүн нь тухайн бодисыг зөвхөн зөвшөөрөлтэй эмийн үйлдвэрүүдэд ашиглах журамд зөрчиж байгааг тогтоосон. Мөн тэдний бүтээгдэхүүн нь хууль бус, туршилтад оролцуулаагүй, мөн идэвхтэй найрлагын тодорхойгүй эх сурвалжаас авсан болохыг илрүүлэн, бүтээгдэхүүнээ тураах зорилготой гэж зах зээлд сурталчилсан байж болзошгүй гэдгийг онцолсон.
“iDexis” компани өөрсдийнхөө өмгөөллийн мэдэгдэлд, “Бид ‘Ozempic’ болон ‘Wegovy’-той адил төстэй найрлагатай бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх эрхтэй бөгөөд энэ нь хууль бусаар бүтээгдэхүүн найруулж байгаагүй” гэж мэдэгдсэн ч, шүүхийн шийдвэрээр тэдний ашиглаж буй семаглутидийг биологийн гаралтай бөгөөд хууль эрх зүйн зөвшөөрөлгүйгээр нийлэгжүүлсэн болохыг нотолжээ. Мөн, тус бүтээгдэхүүнүүдийг зохицуулагч байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр зах зээлд гаргасныг тогтоосон байна.
Эм зүйчдийн мэргэжлийн хүрээний судалгаагаар, хууль бусаар үйлдвэрлэсэн семаглутид агуулсан бүтээгдэхүүнүүд нь, зөвхөн тодорхой зөвшөөрөлтэй эмийн найрлагад орсон байх ёстой гэж заасан бөгөөд тус шүүх хурлаар уг шаардлагыг баталгаажуулсан. Энэ нь, хууль бус бүтээгдэхүүний эрсдлийг дээрх зах зээлд тулгарч буй хамгийн том асуудал гэж үзэж байна.
Эмнэлгийн салбарынхан, олон улсын жишээн дээр, хууль бус эмийн үйлдвэрлэл нь хүн амын эрүүл мэндэд эрсдэл учруулдагийг онцолж буй. Тухайлбал, хууль бусаар үйлдвэрлэсэн семаглутидүүд нь албан ёсны туршилт, баталгаагүй бөгөөд найдвартай чанар, аюулгүй байдал хангаагүй тул, хэрэглэгчид болон эрүүл мэндийн байгууллагуудад эрсдлийг нэмэгдүүлж байна.
Энэ хэргийг орон нутгийн хууль эрх зүйн шинэчлэлийн зүгээр харж болох бөгөөд, хууль бус бүтээгдэхүүнд хяналт тавих, зохицуулалтыг чангатгах шаардлага улам нэмэгдсээр байна. Мөн, олон улсын жишээн дээр, ийм төрлийн хууль бус үйл ажиллагааг илрүүлэх, зогсоох чиглэлээр олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх шаардлагатай байгааг шинжээчид дүгнэж байна.
Товчхондоо, Өмнөд Африкт гарсан энэ шүүхийн шийдвэр нь хууль бус эмийн зах зээлийг цэгцлэх, иргэдийн эрүүл мэндийг хамгаалах чиглэлд томоохон алхам болж буйг онцолж буй. Мөн, бизнесийн эрх зүйн орчны шинэчлэл, эрх зүйн зөрчлүүдийг таслан зогсоох, хууль эрх зүйн зөвшөөрөлгүй үйлдвэрлэл, борлуулалтыг цэгцлэхэд чиглэсэн олон улсын туршлагыг нэвтрүүлэх шаардлага эрс нэмэгдэж байна.
ЭХ СУРВАЛЖ: REUTERS
