АНУ-д ажиллаж, амьдрахыг мөрөөддөг, тэр дундаа өндөр технологи, бизнесийн салбарын монгол залууст маш чухал нэгэн таатай мэдээ дуулдлаа. Бостон хотын Холбооны тойргийн шүүхээс Дональд Трампын засаг захиргааны гаргасан H-1B (өндөр мэргэжилтний) визний хураамжийг $100,000 болгож нэмэгдүүлсэн шийдвэрийг ХУУЛЬ БУС хэмээн үзэж, хүчингүй болголоо.
Трампын засаг захиргаанаас H-1B визний мэдүүлгийг хязгаарлах зорилгоор энэхүү өндөр дүнтэй төлбөрийг хууль ёсны “хураамж” хэмээн тайлбарлаж байсан юм. Харин АНУ-ын шүүх үүнийг торгууль эсвэл үйлчилгээний хураамж биш, харин шууд “татвар” гэж дүгнэжээ.
АНУ-ын Үндсэн хуулиар татвар тогтоох онцгой эрх мэдэл нь зөвхөн хууль тогтоох байгууллага буюу Конгресст хадгалагддаг. Тиймээс Ерөнхийлөгч өөрийн үзэмжээр дур мэдэн ийм өндөр татвар ногдуулах нь Үндсэн хууль зөрчсөн үйлдэл гэж шүүх үзсэн байна.
Өмнө нь АНУ-ын ажил олгогчид гадаадаас нарийн мэргэжилтэй боловсон хүчин авч ажиллуулахын тулд визний төрлөөс хамааран ихэвчлэн $2,000-аас $5,000 төлдөг байв. Гэвч хураамж $100,000 болж огцом өссөнөөс хойш компаниуд гадны мэргэжилтэн урихаас татгалзаж, виз мэдүүлэх үйл явц бараг зогсжээ. Түүнчлэн, энэ оны 2 дугаар сарын байдлаар АНУ-ын хэмжээнд ердөө 85 ажил олгогч л энэхүү өндөр хураамжийг төлж виз мэдүүлсэн үзүүлэлттэй байв.
H-1B виз нь АНУ-ын технологийн аварга компаниуд (Google, Meta, Apple гэх мэт) болон санхүү, инженерийн салбарт гадны шилдэг мэргэжилтнүүдийг урьж ажиллуулдаг гол суваг юм.
Монгол залууст боломж эргэн ирлээ: АНУ-д Силикон хөндий болон бусад мужуудад IT инженер, дата аналист, санхүүгийн чиглэлээр сурч төгссөн болон Монголоосоо алсаас тэнцэн ажиллах хүсэлтэй олон зуун монгол залуус байдаг. $100,000-ын босго нь ажил олгогчдод хэтэрхий хүнд тусч байсан тул монгол залуусын АНУ-д хууль ёсоор үлдэж ажиллах боломжийг хааж байсан юм.
Ажил олгогчид дахин виз ивээн тэтгэж (Sponsor) эхэлнэ: Хураамж буцаад хуучин хэвэндээ ($2,000-$5,000) орох тул АНУ-ын компаниуд чадварлаг монгол залуусыг ивээн тэтгэж, H-1B виз мэдүүлэх сонирхол нь дахин сэргэнэ.
Хууль ёсны цагаачлалыг дэмжсэн шийдвэр: Энэхүү шүүхийн шийдвэр нь боловсролтой, өндөр ур чадвартай гадаад иргэдийг АНУ-д хууль ёсны дагуу ажиллах нөхцөлийг хөнгөвчилж өгч байна.
Трампын засаг захиргааны энэхүү “хаалт” нуран унаснаар АНУ-д өөрийн мэдлэг чадвараа үнэлүүлэн, дэлхийн хэмжээний компаниудад карьераа өсгөх хүсэлтэй монгол залуусын урам зориг, боломж дахин сэргэж байна.
