Монгол Улсын Засгийн газар албан ёсны хуралдаанаараа хууль бусаар олгосон хилийн зурвас дахь газар олголттой холбоотой хэд хэдэн шийдвэрийг баталж, эрх зүйн орчинд дахин нэг онцгой анхаарал хандууллаа. Тодруулбал, 2022, 2025 онуудад баталсан 95, 349, 262 дугаар тогтоолуудаар хууль зөрчин олгосон нийт 34,227 га газар бөгөөд эдгээр нь Гашуунсухайт, Ханги, Шивээхүрэн, Цагаандэл-Уул, Хавирга, Булган, Бургастай, Арцсуурй, Байтаг, Бичигт зэрэг боомтын орчимд хамаарагдаж байна.
Энэ нь Улаанбаатар хотын бүх барилгажсан талбайтай дүйцэх хэмжээний газар бөгөөд түүхэн ач холбогдол бүхий нутгийн нийгэм, эдийн засаг, аюулгүй байдалд асар их нөлөөлөх эрсдэл үүсгэж байна. Эрх мэдлийн ашиг сонирхол, эдийн засгийн хамаарал, түншлэл, хууль бус олголтын эрх зүйн зөрчлүүдийг нягтлан шалгаж эхэлсэн бөгөөд Ерөнхий сайд Г.Занданшатарын заавраар энэ асуудлыг хариуцсан эрх мэдэлтнүүдийг шалгах ажлын хэсэг байгуулжээ.
Мэдээллийн эх сурвалжийн мэдээллээс харахад, газар олголтын үйл явцад “Боомт хөгжүүлнэ” эсвэл “Эдийн засгийг дэмжинэ” гэх нэрийн дор нууц байдлаар халхавч хийж, хууль зөрчин олгосон нөхцөл байдал илэрсэн байна. Хууль зүйн зөвлөл болон холбогдох байгууллагууд энэ холбоотой 2022, 2025 оны тогтоолуудыг хууль зөрчсөн эсэхийг судлаж, баталгаажуулсан.
Нөхцөл байдалд онцгой ач холбогдол өгч, тус хэргийг Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлд танилцуулж, хариуцлага хүлээх эрх зүйн шилжилтийг эхлүүлээд байна. Энэ үеэр Монгол Улсын хууль эрх зүйн орчин, нийтийн эрх ашгийг хамгаалах чиглэлээр хуулийн хариуцлага, ил тод байдалд онцгой анхаарал хандуулж буйг салбарынхан онцолж байна.
Мөн, тус хууль бус олголтын асуудалд нөлөөлсөн нэр холбогдсон эрх бүхий хэд хэдэн албан тушаалтныг шалгаж, холбогдох хариуцлага тооцох ажлын хүрээнд, хууль хяналтын байгууллагууд илүү нарийвчилсан шалгалт хийж эхлээд байна. Үүнд, хууль зөрчсөн олголтод оролцсон хамааралтай хүмүүсийн нэрс тодорхой болж, эдгээрийн хариуцлагын хүрээ тодорхойлогдох хандлагатай байна.
Энэ хэрэг нь зөвхөн хууль бус газар олголтын асуудал төдийгүй, Монгол улсын стратегийн ач холбогдолтой хил орчмын газар нутгийн аюулгүй байдал болон эдийн засгийн эрх ашгийг хамгаалах талаар бодлого, хууль тогтоомжийн шинэчлэлт шаардлагатай байгааг харуулж байна. Цаашид, энэ мэт хууль бус олголт, эрх зүйн зөрчлүүдийг таслан зогсоох, хариуцлагыг чангаруулах чиглэлээр хууль эрх зүйн шинэчлэл, ил тод байдал, хяналт шалгалт илүү чангарах төлөвтэй хэмээн салбарынхнаас мэдээлж байна.
