Энэ намрын сэнтийд Багахангай-Хөшигийн хөндий-Эмээлт чиглэлийн 214.9 км урт шинэ төмөр замын бүтээн байгуулалтын ажлууд нүүрлэж байна. Монгол Улсын Засгийн газар энэ төслийг 2026 он гэхэд бүрэн ашиглалтад оруулах зорилт тавьж, улстөр, эдийн засгийн зорилгоо нэгтгэн ажиллаж буй нь хамгийн чухал шинэчлэлүүдийн нэг юм.
Төслийг эрчимжүүлэх үүргийг Ерөнхий сайд Н.Учрал өөрийн илтгэлдээ онцлон хэлж, салбарын уялдаа, зохицуулалтыг сайжруулах, газар чөлөөлөх ажлыг хурдлуулах чиглэлд анхаарал хандуулж байна. Мөн нийслэл болон орон нутгийн иргэн, ААН-ийн эзэмшил газрыг чөлөөлөх ажлын чухлыг тодотгож, обьектыг нүүлгэн шилжүүлэх, цахилгаан дамжуулах шугам, дэд станцыг хамгаалах арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулах үүргийг жинхэнэ эхлэл болгоод байна.
Энэхүү төмөр зам нь Багахангай өртөөнөөс салаалан Хөшигийн хөндий, Эмээлт өртөөнд холбогдоно. “Монголын төмөр зам” ТӨХК хэд хэдэн үе шаттайгаар бүтээн байгуулалтаа хэрэгжүүлж, одоогоор 87.8 км зам, гүүрэн байгууламж, ус өнгөрүүлэх хоолойн ажил 100% гүйцэтгэлтэй байна. Газар шорооны ажил нь 48.2 хувьтай үргэлжилж, нийт 127.1 км гол зам, 177.4 км дэлгэмэл урт бүхий олон зөрлөг, өртөө баригдаж буй бөгөөд дотоодын 95 ААН энэ салбарт хүчин зүтгэж байна.
Төслийн зорилго нь зөвхөн тээврийн хурдасгалыг нэмэгдүүлэхээс гадна, эдийн засгийн өсөлт, байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулахад чиглэж байна. Тодруулбал, шинэ төмөр зам нь Төв аймгийн Сэргэлэн сум, Алтанбулаг зэрэг бүсүүдээр дамжин эдийн засгийн шинэ бүс үүсгэж, бүс нутгийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлнэ. Түүнчлэн, энэ чиглэлд хөрөнгө оруулагчид, аж ахуйн нэгжүүдийн сонирхол нэмэгдэж, Монголын экспортыг өргөжүүлэх шинэ боломж олгох хүлээлттэй байна.
Энэ бүхэн нь зөвхөн өнөөгийн төслийг бус, Монгол улсын тээвэр, логистикийн салбарын ирээдүйн хөгжилд томоохон түлхэц болохоор байна. Төслийн бүрэн гүйцэтгэл, үр өгөөжийг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ газар чөлөөлөх, инженерийн ажил, эдийн засгийн стратегийн төлөвлөлт зэргээр салбарын стратегийг нэг цэгт төвлөрүүлсэн нь төр-хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааг шинэ шатанд гаргаж буй гол түлхүүр болж байна.
Монгол Улсын газрын тосны салбарын өнөөгийн нөхцөл байдал, стратегийн зорилт, түүний хэрэгжүүлэлт нь эдийн засгийн чухал тулгуур багана болохыг дахин баталж байна. Засгийн газрын шийдвэрээр, импортын хараат байдлыг бууруулах зорилгоор төвлөрсөн бодлогын хүрээнд газрын тосны үйлдвэр барих ажил эрчимжиж, энэ салбарын хөгжлийг шинэ түвшинд гаргах зорилт тавигдаж байна.
Төслийг 2028 он гэхэд бүрэн ашиглалтад оруулах зорилгоор гурван гол чиглэлд ажиллаж байна. Нэгдүгээрт, зээлийн шугам, татвар өр төлбөрийн асуудлыг шийдвэрлэх, хоёрдугаарт, үйлдвэр технологийн паркаас хөгжүүлэн, үйл ажиллагааг жигд, хурдацтай явуулах, гуравдугаарт, дотоодын цэргээр хамгаалуулах зэрэг стратегийн алхмууд хийгдэж байна. Үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын явц 60 гаруй хувьд хүрч, хөрөнгө оруулалт, техник, технологийн шинэчлэл эрчимжиж байгаа нь чухал ач холбогдлыг нэмэгдүүлж байна.
Мөн, эдийн засгийн хувьд, Монголбанкнаас гаргасан 360 гаруй тэрбум төгрөгийн зээлээр 21 үйлдвэрт шатахуун, түлш нөөцлөх зорилт хэрэгжиж байна. Энэ нь улс орны эрчим хүчний баталгааг хангах, импортын хамаарлыг бууруулах ач холбогдолтой төслүүд юм. Ерөнхий сайд Н.Учрал энэхүү бодлогын шинэчлэлийг өөрийн хяналт дор байлгаж, сар бүр дүн шинжилгээ хийх, шийдвэр гаргах ажлыг зохицуулж, үр дүнд хүргэхийг үүрэг болгожээ.
Монгол Улсад сүүлийн жилүүдэд зам тээврийн осол, эндэгдлийн тоо буурч чадахгүй байгаагийн гол шалтгаан нь зөвхөн техник, замын нөхцөл биш, иргэдийн соёл, хариуцлагатай холбоотой. Иймд, Засгийн газар “Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын үндэсний зөвлөл”-ийг дахин сэргээж, идэвхжүүлэхээр шийдвэрлэлээ.
Энэхүү зөвлөл нь төр, хувийн хэвшил, иргэний нийгмийн төлөөллүүдийг хамруулж, зам тээврийн ослыг бууруулах, хүүхдийн амиа алдалтыг 5 жилд 312-аас доошлуулах зорилт дэвшүүлж байна. Монгол улсын 100,000 хүнд ноогдох зам тээврийн ослоор нас барах үзүүлэлт 2025 онд 21-д хүрч, дэлхийн дунджаас өндөр хэвээр байгааг онцолж, иргэдийн соёл, хариуцлагыг дээшлүүлэхэд чиглэсэн арга хэмжээнүүд авч хэрэгжүүлнэ.
Энэ чиглэлээр төрийн болон хувийн салбар хамтран ажиллах, иргэдэд замын хөдөлгөөний зөрчил, гэмт хэрэглэх соёлыг үнэн зөв мэдээллээр хангах нь гол зорилт болж байна. Энэ нь зөвхөн тодорхой нэг салбарын асуудал биш, нийгмийнхээ хамтын хариуцлага, соёлын шинэ эрин рүү шилжих чухал алхам юм.
Монгол Улс хиймэл оюуны салбарыг хөгжүүлэх шинэ стратегийг боловсруулж, Үндэсний хиймэл оюуны зөвлөлийг байгуулж байна. Тус зөвлөл нь дижитал эдийн засгийн өсөлт, бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний экспортыг нэмэгдүүлэх зорилгоор байгуулагдаж байгаа бөгөөд, стратегийн бодлого, үйл ажиллагааг чиглүүлж, олон улсын жишигт нийцүүлэн хөгжүүлэхэд чиглэнэ.
Зөвлөлийн гишүүнд, үндэсний технологийн байгууллагууд, мэргэжлийн холбоод орж, хиймэл оюуны салбарын бодлого, судалгаа, инновацийг дэмжихээр төлөвлөжээ. Ерөнхий сайд Н.Учрал, энэ шинэчлэлийг үндэсний хөгжлийн туйл болох “Алсын хараа-2050”-ийн зорилттой уялдуулан хэрэгжүүлэхийг үүрэг болгов.
Мөн, дэлхийн хэмжээнд Монгол Улс хиймэл оюуны индексээр 98-д эрэмблэгдсэн ч, стратегийн бодлого, хөгжлийн төлөвлөлт дутмаг байгаагаас салбарын хөгжлийн хурд удаашрах эрсдэлтэй тулгарч байна. Тиймээс шинэ зөвлөл нь, олон улсын жишигт нийцүүлэн, салбарын стратегийг боловсруулж, бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ экспортлох, дижитал эдийн засгийг хурдасгах чиглэлд ажиллана.
Эдгээр шилдэг төслүүд, бодлого шинэ эрин үеийн гарц, хөгжилд чухал түлхэц болж байна. Монгол Улс эдийн засгийн тэнцвэрийг хадгалах, стратегийн салбаруудыг хөгжүүлэх замаар ирээдүйн тогтвортой өсөлтийг хангах зорилготой байна. Төлөвлөсөн бүтээн байгуулалтын ажил, шинэчлэлүүд ирэх жилүүдэд улсын эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд цахиур хагалж, улс орныхоо хөгжлийн хуучин хуулийг шинэчилж буйг онцлон тэмдэглэх нь чухал юм.
