Улаанбаатар хотод 2023 оны наймдугаар сард зохион байгуулах НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцийн (UNCCD) Талуудын 17 дугаар бага хурал буюу “COP17” дэлхий нийтийн анхаарлыг татаж байна. Энэ нь дэлхийн 100 гаруй орны 8,000 гаруй төлөөлөгчид цөлжилт, газрын доройтол, ган гачиг, бэлчээрийн менежмент, газрын нөхөн сэргээлтийн асуудлыг хэлэлцэх эрхэм чухал арга хэмжээ болох бөгөөд Монгол улсын хувьд цөлжилт, газрын доройтол, уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх салбар дахь бодит туршлага, стратегийг дэлхийн тавцанд таниулах том боломж мөн.
“COP17” нь юу вэ?
“COP17” нь 1994 онд батлагдсан, газрын доройтол, цөлжилттэй тэмцэх чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхэлдэг НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцийн 17 дахь удаагийн чуулган юм. Энэ конвенц нь дэлхийн нийт 197 орон, Европын холбоог хамруулан, газрын доройтол, ган гачиг, усны нөөцийн хамгаалал, бэлчээрийн менежмент зэрэг олон салбарын бодлогыг нэгтгэн, хууль эрх зүйн чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Уг хурлаар дэлхийн улс орнууд эдгээр асуудлаар санал солилцох, бодлого, хөрөнгө оруулалтын чиглэлд хамтран ажиллах боломжийг нээж, цөлжилт, газрын доройтох эрсдэлийг бууруулах зорилт тавьдаг.
Яагаад Монголд зохион байгуулах сонголт болов?
Монгол Улс нь хуурай ба хагас хуурай бүсэд оршдог, цөлжилт, газрын доройтол, бэлчээрийн хэт их ашиглалт зэрэг бодит асуудалтай тулгарч буйд учиртай. Үүний зэрэгцээ, Монгол улс дэлхийн цөлжилттэй тэмцэх хүчин чармайлтад бодитой хувь нэмэр оруулахад бэлэн байгаагаа илэрхийлж, 2022 онд болсон “COP15”-ийн үеэр “COP17”-ийг Монголд зохион байгуулах хүсэлтээ илэрхийлсэн юм. Төвлөрсөн байгаль орчны бодлого, олон улсын хамтын ажиллагаагаа идэвхжүүлсэн туршлага, “Тэрбум мод” хөдөлгөөний дэлхийд алдартай жишээ нь Монголд уг хурлыг зохион байгуулах сонголтыг зөвтгөсөн.
Монгол Улсын хувьд “COP17”-ийн ач холбогдол
Монголын газар нутгийн ихэнх хэсэг хуурай, хагас хуурай бүсэд оршдог тул цөлжилт, газрын доройтол, ган гачиг зэрэг бодитой тулгамдсан асуудалтай. Үүний зэрэгцээ, Монгол улсын улс төр, эдийн засгийн тогтвортой байдал, байгаль орчинд ойрхон чиглэлийг олон улсын тавцанд харуулах боломж олджээ. Мөн, НҮБ-аас 2026 онд “Олон улсын бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуйн жил” зарласан нь Монголд цөлжилттэй тэмцэх үйл ажиллагааны чухал уур амьсгалын шинэ боломжийг нээнэ.
Түүнчлэн, “Тэрбум мод” хөдөлгөөн нь цөлжилттэй тэмцэх бодлого, төрийн болон иргэний нийгмийн оролцоог өргөжүүлэх, байгаль орчныг хамгаалах стратегийг олон улсын түвшинд илэрхийлэх зорилготой бөгөөд Монгол Улс уг хөдөлгөөний санаачилгад идэвхитэй оролцсоор байна.
Боломжуудад суурилсан хандлага
” COP17″-ийн зохион байгуулалт нь Монголд уламжлалт мал аж ахуй, бэлчээрийн менежмент, усны нөөцийн хамгаалалт зэрэг салбар дахь туршлага солилцох, технологийн шинэчлэл хийх, хөрөнгө оруулалт татахад шууд хөшүүрэг болно. Цөлжилттэй тэмцэхэд орон нутгийн иргэд, төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, цаашид урагшлсан бодлогуудыг боловсруулах үндэс суурь болно.
Цаашдын хандлага ба нөлөө
Цөлжилт, газрын доройтол нь зөвхөн байгаль орчны асуудал биш бөгөөд хүнсний аюулгүй байдал, уур амьсгалын өөрчлөлт, эдийн засгийн тогтвортой байдалд шууд хамааралтай дэлхийн тулгамдсан асуудал юм. “COP17” хурлаар авч үзэх асуудал нь энэ чиглэлийн бодлогыг шинэ шатанд гаргах, олон улсын хамтын ажиллагаа, хөрөнгө оруулалтыг дэмжих, Монголын нүүдлийн мал аж ахуй, байгаль хамгаалал, эдийн засгийн хөгжлийг уялдуулах чухал хөтөлбөр болох юм.
Ингэснээр Монгол улс цөлжилттэй тэмцэх дэлхийн уралдаанд өөрийн онцлог, туршлагаараа хувь нэмэр оруулах төдийгүй, үндэсний эдийн засаг, байгаль орчин, нийгмийн хөгжилд шинэ боломжыг нээхэд чухал алхам болно. Энэ хурлын үр дүнд улс орон хэд хэдэн шинэ хөрөнгө оруулагч, техник технологийн хамтын ажиллагаа, олон улсын дэмжлэгийг татаж, цөлжилттэй тэмцэх улс орны нэр хүндээ өсгөх том алхам болох нь дамжиггүй.
