Увс аймгийн Тэс суманд боом өвчин хоёр дахь удаагаа илэрч, хөдөө аж ахуйн салбарын үүрэг хариуцлагыг дээшлүүлэх шаардлага үүсч байна. Халдварт өвчин гэх энэ хүнд өвчин нь мал, хүн хоёрын хамтын өвчин болох бөгөөд байгалийн голомтот, хурц халдварт өвчин тул нийгмийн эрүүл мэндийн болон эдийн засгийн хувьд онцгой аюул учруулах магадлалтай. Тус аймгийн онцгой нөхцөл байдал нь зөвхөн нутгийн иргэдийн эрүүл мэнд, мал аж ахуйн салбар биш, Монгол улсын аюулгүй байдал, олон улсын хариуцлагад ч нөлөөлөх эрсдэлтэй.
2026 оны зургадугаар сарын 21-ний өдөр Увс аймгийн Зоонозын өвчин судлалын төвөөс баталгаажсан шинжилгээний дүнгээр боом өвчний халдвар илэрсэн нь албан ёсоор батлагдлаа. Энэ тохиолдол нь 2016 онд мөн л Тэс суманд бүртгэгдэж байсан боом өвчний голомтыг сэргээж, нутгийн иргэд болон малчдын анхаарлыг улам илүү төвлөрүүлэхэд хүргэлээ. Тухайн иргэн халдвар авсан нь хөдөө ажлын явцад үхсэн хоньтой харьцах нөхцөлд болсон болох нь тархвар судалгаагаар тогтоогджээ.
Энэ халдварын тархалт нь зөвхөн Монголд төдийгүй дэлхий нийтэд малын халдварт өвчний хяналтад тулгарч буй шинэ сорилт юм. Боом өвчин нь мал, хүн хоёрын хамтын өвчин болохоос гадна газар, хөрсний гадаргуу дээр 30 жил хүртэл амьдрах чадвартай тул халдварын тархалтыг хязгаарлахад маш идэвхтэй хариу арга хэмжээг авах шаардлагатай. Мөн цус сорогч амьтад, ялангуяа хөх түрүү, ялаа, шумуул зэрэг амьтад халдварыг хурдасгаж, тархах аюулыг нэмэгдүүлж байна.
Мал аж ахуйн салбарынханд хандан тавигдаж буй гол зорилт бол малын дархлаажуулалтыг уламжлалт бус зогсолтгүй хийж, халдварт өвчингүй мал сүргийг хадгалах, боом өвчний сэжиг илэрсэн сүргийг яаралтай тусгаарлаж, мэргэжлийн байгууллагад хандах явдал юм. Мөн малын гаралтай түүхий эдийг боловсруулж хэрэглэхэд өндөр анхаарал хандуулах шаардлагатай. Түүнчлэн, малын үхсэн, өвчилсөн эд зүйлсийг ил задгай хаях, ашиглахгүй байхыг мэргэжлийн байгууллагуудаас зөвлөж байна.
Дэлхийн орчин үеийн хөгжлийн чиг хандлага нь халдварт өвчний хяналтад илүү үр дүнтэй арга хэмжээг авахад чиглэж байна. Монгол улс ч мөн боом өвчний эрсдлийг бууруулахын тулд дархлаажуулалт, илрүүлэлт, хяналт шалгалтад шинэ технологи, олон улсын жишгийг нэвтрүүлэх шаардлагатай болж байна. Түүнчлэн, энэ өвчин нь олон улсын аюулгүй байдал, аялал жуулчлал, экспорт импортын эрсдлийг нэмэгдүүлж буй учраас төр, хувийн хэвшил хамтран ажиллах зохицуулалтыг эрчимжүүлэх хэрэгтэй байна.
Ирээдүйд боом өвчний эсрэг боловсронгуй хяналт, зохицуулалт, бодлого хэрэгжүүлснээр улсын аюулгүй байдлыг бэхжүүлж, газар нутгийн нэр хүндийг хадгалах, малчид, иргэдийн амьдралыг хамгаалах боломж бүрдэж байна. Гэвч энэ нь зөвхөн нэг удаагийн арга хэмжээ биш, урт хугацааны стратеги, олон салбарын хамтын ажиллагааг шаардсан асуудал гэдгийг салбарын шинжээчид онцолж байна.
