Хууль сахиулах байгууллагын хамгийн сүүлийн үеийн мэдээллээр, АТГ-аас Д.Тогтохсүрэнгийн холбогдох хэргийг шалгаж дуусган, шүүхэд шилжүүлжээ. Энэ хэргийг илрүүлсэн нь төрийн албаны шударга байдал, хөрөнгөжих хэт хяналтгүй байдлын сөрөг үр дагаврыг илтгэж байна.
Шалгалтын үр дүнд, 2016 онд улс төрийн нөлөө бүхий этгээдээр ажиллаж байсан Д.Тогтохсүрэн өөрийн хамаарал бүхий этгээдийн нэрээр хоёр орон сууц, нэг байрыг хууль бус аргаар хөрөнгөжүүлсэн байж болзошгүй нөхцөл тогтоогджээ. Тодруулбал, Сүхбаатар дүүрэгт байрлах 84.49 мкв орон сууцыг 820 сая төгрөгөөр худалдан авсан, мөн Хан-Уул дүүргийн XI хороонд 400 мкв байрыг хөнгөлөлттэй үнээр авахдаа мөнгөөр дамжсан хахууль авсан байж болзошгүй байна.
Мөн түүнчлэн, төрийн өмчит үйлдвэрийн газрын захирлын албан тушаалд ажиллаж байхдаа хууль бус үүрэг чиглэл өгсөн байж болзошгүй нөхцөл тогтоогджээ. Тухайлбал, 6600 тонн төмрийн хүдрийн хуурай баяжмалыг тээвэрлүүлэх ажлыг зохион байгуулж, гэхдээ хууль бусаар эсвэл зөвшөөрөлгүйгээр тээвэрлэлтийг гүйцэтгэхийг зорьсон байж болзошгүй. Эдгээр үйлдэл нь эдийн засгийн давуу байдал бий болгож, БНХАУ-ын “Нh” компанитай эдийн засгийн хуйвалдаан хийсэн байж магадгүй юм.
Үүнээс гадна, “ХЕ” компанийн захирал Э-гаас авсан 100 сая төгрөгийн хахууль нь, мөн хууль бус ашиг орлого цуглуулж, төрийн байгууллагын дотоод үйл ажиллагааг сөргөөр нөлөөлсөн байж болзошгүй нөхцөл тогтоогдсон байна. Мөрдөн шалгалтаар нийт 250 сая төгрөгийн хураан авалт хийж, эд мөрийн баримтаар тамга, гар утас зэрэг зүйлсийг хураан авсан бол, 1.8 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө шилжүүлэг болон активын шилжилт хөдөлгөөнийг хязгаарласан байна.
Шалгалтад нийтдээ 74 гэрчийн мэдүүлэг авч, 53 баримт бичигт үзлэг хийж, арилжааны банкны 31 дансны хуулга, арваннэгдүгээр банкнаас авсан 88 лавлагаа, хоёр шинжээчийн дүгнэлт зэрэг олон баримт материалыг цуглуулсан ба, эдгээрийн цогц үр дүнд, хэргийг шүүхэд шилжүүлж, холбогдох хууль хяналтын байгууллагад хариу өгөх гэж байна.
Энэ шинэ хэрэг нь Монгол Улсад төрийн албаны шударга байдал болон хөрөнгөжих хэт ухаалаг схемүүдийн эсрэг мөрдөж буй хяналтыг чангатгах шаардлагыг улам нэмэгдүүлж байна. Тухайлбал, бие даасан шинжээчдийн дүгнэлт, олон улсын жишээнд нийцсэн хөрөнгө хяналтын механизм, хууль зүйн шинэчлэл шаардлагатай байгааг илтгэж байна. Эрх зүйн орчин болоод төрийн байгууллагын дотоод хяналтын тогтолцоо илүү чангатсанаар ийм төрлийн авлигын схемүүдийг илрүүлэх, ил тод байлгах боломжийг нэмэгдүүлэх нь чухал болж байна.
Мөн энэ хэрэг нь, төрийн албаныхны хөрөнгөжих хандлагыг илүү хянах, хариуцлагын тогтолцоог сайжруулах шаардлагыг илтгэнэ. Удаан хугацааны туршид өрнөж буй авлигын схемүүдийг илчлэх, хариуцлага тооцох үйл ажиллагаа нь зөвхөн хууль тогтоох байгууллагын үүрэг төдийгүй, түншлэл, олон нийт, харилцан хяналт, хариуцлагын тогтолцоо үүднээс чухал ач холбогдолтой байна. Ийнхүү, хууль хяналтын байгууллагын энэ шинэ салхийг хөлслөх, шударга ёс тогтоох зорилго нь Монгол Улсын ирээдүйд илүү олон хөрөнгө оруулалт, эдийн засгийн хөгжил, иргэдийн итгэлцлийг нэмэгдүүлэхэд чиглэж байна.
