Гадаадын иргэн, харьяатын газраас мэдээлснээр, 2026 оны эхний улиралд нийт 15 төлөвлөгөөт болон 43 төлөвлөгөөт бус хяналт шалгалтыг хэрэгжүүлж, Монголд оршин суух, хөдөлмөр эрхлэх зөвшөөрөлтэй болон зөвшөөрөлгүй иргэний эрх зөрчигчдийг илрүүлж байна. Энэ үеэр 200 гаруй аж ахуйн нэгж, иргэдийг хамруулсан бөгөөд зөрчилд холбогдсон иргэдийн тоо цахиур шиг өсчээ.
Энэ хугацаанд 3,002 гадаадын иргэн, 843 уригч байгууллага, 12 уригч иргэнд Зөрчлийн тухай хуульд зааснаар торгууль оногдуулсан бол хууль зөрчсөн 11 аж ахуйн нэгж байгууллагад албан шаардлага хүргүүлжээ. Мөн хугацаа дууссан оршин суух зөвшөөрөлтэй байж, зайлшгүй гарч явахгүй, эсвэл хууль бусаар хөдөлмөр эрхэлж буй 277 иргэнийг албадан гаргах арга хэмжээг авчээ.
Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад төлөвлөгөөт хяналт шалгалт 25 хувиар өссөн бол төлөвлөгөөт бус шалгалт 20.37 хувиар буурсан үзүүлэлттэй байна. Үүний зэрэгцээ, зөрчилд холбогдсон иргэдийн тоо 6.83 хувиар нэмэгдэж, албадан гаргасан иргэдийн тоо 28.84 хувиар өссөн нь хууль сахиулах байгууллагын хяналт шалгалтын үр дүнг харуулж байна.
Мөн визийн хугацаа дууссан, зорилгоо тодорхойлж чадаагүй, хөрөнгийн баталгаагүй зэрэг нөхцөлөөр 16 улсын 235 гадаадын иргэнийг хилээр оруулалгүйгээр буцаажээ. Үүнээс үзэхэд, Монгол Улсад оршин суух хууль тогтоомжийг чанд мөрдөж, зөрчлийг илрүүлэх үйл ажиллагаа улам чухал болж байна.
Өнгөрсөн жилүүдэд хууль зөрчигчдийн тоо өсөх хандлагатай байгааг харуулж буй энэхүү мэдээлэл нь гадаадын иргэдийн визийн эрх зүйн зохицуулалтыг боловсронгуй болгох, хяналт шалгалтын системийг олон улсын жишигт нийцүүлэх шаардлагыг үүсгэж байна. Үүнээс гадна, зорилго тодорхойгүй иргэдийн орж ирэлтэд хяналт тавих, хууль бусаар хөдөлмөр эрхлэгчдийг илрүүлэх, цаашлаад Монголд оршин суух эрх зүйн орчныг илүү тогтвортой болгох хууль эрх зүйн шинэчлэл чухал алхам болно.
Энэ чиглэлээр авч хэрэгжүүлэх шинэ бодлого, арга хэмжээгээр зөрчилд холбогдсон иргэдийн тоог бууруулах, хууль зөрчигчдийн илрэлт, илрүүлэлтийг нэмэгдүүлэхэд чиглэж байна. Улмаар, гадаадын иргэдийн хууль ёсны оршин суух, хөдөлмөр эрхлэх эрх зүйн орчинг бэхжүүлэхэд ч томоохон үүрэгтэй бөгөөд эдийн засгийн хөгжил, олон улсын харилцаа, аюулгүй байдалд эерэг нөлөө үзүүлэх чухал алхам юм.
