Марафон хэлэлцээний үр дүнг хүлээж байсан олон улсын шинжээчид, эдийн засаг, геополитикийн мэргэжилтнүүд одоогоор бүрэн дүнг харах боломжгүй бөгөөд дипломат хэлэлцээний өнөөгийн байдал улам бүр тодорхойгүй болж байна. Найман улсын оролцсон, 21 цаг үргэлжилсэн Пакистаны нийслэл Исламабад дахь уулзалт хэзээ ч бодит шийдэлд хүрээгүйгээс гадна, хэд хэдэн ач холбогдолтой хүчин зүйлс ил гарчээ.
Энэ удаагийн хэлэлцээрийн хамгийн гол онцлог нь талуудын байр суурь, найдвартай байдал, стратегийн зорилго зөрөөд буй явдал байлаа. АНУ дэлхийн эдийн засгийг тогтвортой байлгахын тулд Ираны цөмийн бодлогыг хязгаарлахыг хүсч буй бол Иран өөрийн цөмийн зэвсэг үйлдвэрлэх хүсэлгүйгээ батлах хүлээлттэй байгаагаа дахин илэрхийлж байгаа. Гэвч Ираны ураны баяжуулалтын түвшин сүүлийн жилүүдэд эрс нэмэгдсэн нь хөрш орнууд, тэр дундаа Израильд айдас төрүүлж, 12 хоногийн мөргөлдөөний шалтгаан болсон юм.
Түүнчлэн, хэлэлцээний явцад АНУ хурдан шийдэл гаргахыг эрмэлзэж буй бол Иран удаан шийдэл, урт хугацааны хэлэлцээ хийхэд төвлөрч буй нь дипломат илтгэлийн уур амьсгалыг улам хурцдуулж байна. Ж.Д.Вэнсийн мэдээллээр, АНУ хамгийн эцсийн саналаа дэвшүүлсэн бол Ираны байр суурь илүү догол мөртэй, зөвхөн цөмийн эрчим хүчний хөтөлбөрөөс хэтэрдэггүй.
Гэвч хамгийн гол саад тотгор нь Ираны цөмийн баяжуулалтын түвшин болон түүний цөмийн зэвсэг үйлдвэрлэх боломжтой эсэхэд оршиж байна. Иран энэ бодлогыг эдүгээ улам бүр нягтруулж, зөвхөн эрчим хүчний зорилгоор баяжуулж буйгаа олон жилийн турш мэдэгдсээр ирсэн ч, барууныхан түүнд эргэлзэж, болгоомжилж буй. Энэ нь тус улсын эдийн засаг, улс төрийн орчинд хүчтэй нөлөөлж буй бөгөөд цаашид дипломат харилцаа ямар чиглэл авах нь тодорхойгүй болоод байна.
Хэрэв хэлэлцээр амжилтгүй болвол, дэлхийн зах зээл, эдийн засагт эрсдэл улам бүр нэмэгдэнэ. Тухайлбал, Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөх газрын тосны урсгалын тогтвортой байдал хэр байхаас шалтгаалж, газрын тосны үнэ эрс нэмэгдэж болзошгүй. Түүнчлэн, тээвэрлэлт саатах, бараа бүтээгдэхүүний үнэ өсөх, дэлхийн зах зээлд эдийн засгийн тогтворгүй байдал үүсэж болзошгүй.
Өнгөрсөн жил Израильтэй хийсэн мөргөлдөөний дараагаар, Ираны цөмийн бодлогын хувьсгалт өөрчлөлтүүд дэлхийн геополитикийг улам төвөгтэй болгосон юм. Түүнчлэн, АНУ-ын зүгээс Ирантай хэлэлцээр байгуулахгүй бол, Монголд төдийгүй бүүр дэлхийн түвшинд шинэ хямрал үүсэх эрсдэл нэмэгдэж байна. Хэдийгээр цөөнгүй улс орон энэ хэлэлцээрийг эргэлзээтэй харж, олон улсын хамтын нөлөөллийн механизм буюу олон улсын хамтын ажиллагаа, дипломат харилцааны үр дүнг хүлээж буй.
Дүгнэж хэлбэл, одоогийн нөхцөл байдал нь эдийн засаг, геополитикийн ирээдүйг тодорхойлох гол түлхүүрүүдийн нэг болж байна. Дэлхий нийтэд тогтвортой байдал, аюулгүй байдлын баталгаа, орчин үеийн дипломат харилцаа ямар үр дүнд хүрэх нь цаашид олон хүчин зүйлээс хамаарч буйг шинжээчид онцолж байна. Хэрвээ талууд тохиролцоонд хүрч чадахгүй бол, энэ нь цөмийн зэвсэг боловсруулах эрсдэл, эдийн засгийн хямрал, улс төрийн тогтворгүй байдалд шинэ гинж үүсгэж магадгүй юм.
