Сири улсын зүүн хойд хэсгийн зэвсэгт мөргөлдөөн өнөөдрийг хүртэл үргэлжилж, олон жилийн туршид олон улсын анхаарлыг татсаар ирсэн. Гэвч саяхан байгуулагдсан 14 заалттай гал зогсоох гэрээ нь энэ бүс нутгийн нөхцөл байдлыг эрс өөрчлөх магадлалыг үүсгэж байна. Тодруулбал, энэхүү гэрээ нь Сирийн Засгийн газар, Сирийн Ардчилсан хүчнүүд (SDF) хоорондын зөрчилдөөнийг эцэс болгох зорилготой бөгөөд, хэрэв амжилттай хэрэгжсэн бол энэ бүс нутагт шинэ улс төрийн тогтвортой байдал үүсч магадгүй юм.
Энэхүү гэрээний гол зорилго нь зүүн хойд Сирийн олон жилийн мөргөлдөөнд эцсийн цэг тавихад чиглэж байгаа бөгөөд үүнд Сирийн засгийн газар тус бүс нутаг дахь ихэнх нутаг дэвсгэрийг дахин хяналтдаа авна. Үүний тулд “SDF”-ийн хүчнийг Сирийн армид нэгдэхэд хүргэхэд гол анхаарал хандсан байна. Ерөнхийлөгч Ахмед аль-Шараа энэ гэрээг “олон улсын хамгийн чухал алхам” хэмээн үнэлж, Дамаск болон АНУ-ын тусгай элч Том Баррактай хийх уулзалтын дараа мэдэгдсэн.
Гэрээний хүрээнд, зүүн болон хойд Сирийн аль-Хасака, Дейр эз-Зор, Ракка мужуудыг засгийн газар дахин хяналтандаа авна. Мөн “SDF”-ийн цэргийн болон төрийн байгууллагыг шалгасны дараа Батлан хамгаалах яам, Дотоод хэргийн яаманд нэгтгэнэ. Энэ нь Сирийн засгийн газрын бүрэн эрхт байдлыг сэргээх алхам бөгөөд тус бүс нутгийн эдийн засаг, аюулгүй байдалд эерэг нөлөө үзүүлэх үүднээс чухал алхам болж байна.
Мөн гэрээний нэг хэсэг болох нь арван жилийн турш “Исламын улс” бүлэглэлтэй тэмцэж ирсэн “SDF”-ийн хүчин зүйлсийг зохицуулахад чиглэж буй. Тодруулбал, нефть, хийн ордуудыг засгийн газарт шилжүүлэн өгч, тэдний цэрэг, аюулгүй байдлын нэгжүүдийг шалгалтын дараа холбогдох байгууллагад нэгтгэнэ. Үүнээс гадна, олон мянган гадаадын дайчид болон гэр бүлийг хорьж буй шорон, хорих лагериудыг удирдах үүрэг Засгийн газарт ирэх нь чухал ач холбогдолтой.
Түүнчлэн, Сирийн засгийн газрын энэ гэрээ нь Курд ард түмний соёл, хэлний эрхийг дахин хүлээн зөвшөөрч байгаа явдал нь цөөнгүй шүүмжлэл дагуулж буй. Курдын албан ёсны хэл статус, үндэсний баяр болох шинэ жил тэмдэглэх зэрэг алхмууд нь 1946 оноос хойшхи хамгийн чухал алхам бөгөөд тусгаар тогтнолын жагсаалтаас илүүгээр эрх чөлөө, өөртөө засах эрхийг баталгаажуулж байна.
Гэсэн хэдий ч, энэ шинэ хэлэлцээрийг хэрэгжүүлэхэд олон сорилт тулгарах нь эргэлзээгүй. Тухайлбал, олон улсын олон хүчин зүйлс, Сирийн цөөнгүй бүлэглэлийн эрх ашиг, эдийн засгийн нөхцөл байдал бүхэлдээ тогтвортой байдалд нөлөөлөх болно. Мөн цаашид эдийн засгийн нөөц, стратегийн байршил, аюулгүй байдлын асуудал нэлээд төвөгтэй хэвээр үлдэх хүлээлттэй байна.
Эцэст нь дүгнэхэд, шинэ гэрээ нь Сирийн зүүн хойд хэсэгт улс төрийн тогтвортой байдал, эдийн засгийн сэргэлтэд түлхэц болох ч, цаашид шийдвэр гаргагчид олон улсын хамтын ажиллагаа, нөхцөл байдалд уян хатан хандлага шаардлагатайг харуулж байна. Эндээс үзэхэд, энэ хэлэлцээр нь зөвхөн нэг талын ялалт биш, харин олон талын хариуцлага, хамтын ажиллагааг шаардсан, ирээдүйн тогтвортой байдлын үндэс суурь болж байна.
ЭХ СУРВАЛЖ: BBC
