ӨМӨЗО-ны Шинжлэх ухаан, технологийн судалгааны хүрээлэнгийн төлөөлөгчид болон Монголын Эрдэс баялгийн яамны төлөөлөгчид өнөөдөр Улаанбаатар хотод уулзаж, металлургийн салбарт шинэчлэл хийх зорилгоор хагас үйлдвэрлэлийн туршилтын төв байгуулах асуудлаар санал солилцов. Тус уулзалтад хамтран ажиллах боломж, стратеги, эрх зүйн орчин, бодлогын чиглэлд хоёр улсын байр суурь ойролцоо байв ч, цаашдын арга хэмжээний хэлбэрт хэд хэдэн ялгаа илэрхийлэв.
Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Дашпүрэв уулзалтын эхэнд Монгол Улсад ашигт малтмалын салбарын хууль эрх зүйн орчин шинэчлэгдэж, нэмэлт өөрчлөлтүүд хэрэгжиж буй энэ үед хөрш орныхон болон гадаадын хамтын ажиллагаа чухал жинтэйг онцлов. Тэрбээр “Хайгуул судалгааны ажил эрчимжиж, боловсруулалтын түвшин нэмэгдэх хандлагатай байна. Үүнтэй уялдаад боловсруулалт, металлургийн салбарын хагас үйлдвэрлэлийн туршилтын төв байгуулах санал цаг үеэ олсон, хэрэгцээтэй санаачилга” гэдгийг онцлон тэмдэглэв.
Түүнчлэн, Монгол Улс нь энэ төрлийн төв байгуулахад хөрш орнуудтай хамтарсан үндэсний стратегийг боловсруулж, олон улсын жишигт нийцүүлэн үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэхийг зорьж байна. Мөн хоёр улсын хамтарсан “Бүс ба Зам” төслийн хүрээнд технологийн хамтын ажиллагааг өргөтгөх, судалгаа шинжилгээ хийхэд бэлэн байгаагаа илэрхийллээ.
Гэсэн хэдий ч, Хятадын төлөөлөгчид уулзалтад оролцсон “Шинжлэх ухаан, технологийн яамны Олон улсын хамтын ажиллагааны газрын дарга Жү Сюэхуа” илтгэлдээ Монголын стратегийн зорилго, бодлогын хөтөлбөрийн талаар тодорхой мэдээлэл өгсөн ч, хагас үйлдвэрлэлийн төвийн бүтэц, технологийн сонголт болон хөрөнгө оруулалтын хуваарилалт зэрэг зарим асуудал дээр санал зөрөлдөөн үүсэв.
Хятадын тал илэрхийлсэн эсэргүүцэл нь Монголын бодлого, технологийн чиглэлийг илүү нарийвчлан тогтоох шаардлагатай байгааг харуулж байна. Тухайлбал, Хятад улс өөрийн технологийн платформ, туршлагаар тус төвийг тоноглох хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлж, охин компани, хөрөнгө оруулалтын асуудалд онцгой анхаарч байсан бол Монголын тал энэ салбарт дотоод хүчин чадлыг хөгжүүлэх, технологийн шилдэг туршлагыг нэвтрүүлэхэд түлхүү анхааран, хамтарсан судалгаа, төсөл хэрэгжүүлэхэд бэлэн байгаагаа илэрхийллээ.
Түүнчлэн, албаныхан хэлэлцээний төгсгөлд хамтарсан ажлын хэсэг байгуулж, суурь судалгааг хамтран хийхээр тохиролцов. Энэ нь ирээдүйд Монгол, Хятад хоёр улсын харилцаанд шинэ боломж нээж, салбарын технологийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд чухал алхам болохыг шинжээчид дүгнэж байна.
Гэсэн хэдий ч, хагас үйлдвэрлэлийн төвийн зохион байгуулалт, технологийн платформ, хөрөнгө оруулалт, эрх зүйн орчны талаар тодорхойгүй байгаагаас цаашид тодорхой бодлого, хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөө, технологийн стандартын тодорхойлолт зайлшгүй шаардлагатай болж байна. Мөн энэ санаачилга нь Монгол Улсад ашигт малтмалын салбарын эдийн засаг, технологийн шинэчлэлд түлхэц болох боломжтой ч, хөрөнгө оруулалтын зардал, технологийн шилжилт, хүний нөөцийн бэлтгэл зэргээс хамааран бүтэц, хэрэгжүүлэлтийн явцад сорилтууд тулгарах нь тодорхой байна.
Монгол, Хятад хоёр улсын хамтын ажиллагаа металлургийн салбарт шинэ үеийн технологи нэвтрүүлэх, дотоодын үйлдвэржилтийг дэмжих чиглэлээр оновчтой алхам болох нь гарцаагүй. Гэхдээ цаашид бодлого, технологийн платформ, хөрөнгө оруулалт, эрх зүйн орчин зэргийг нарийвчилсан төлөвлөгөөгөөр уялдуулах шаардлагатай. Энэ бүхэн зөв зохион байгуулалт, хамтын ажиллагааны үр дүнд Монголын эдийн засаг, технологийн хөгжилд шинэ хуудас нээх боломжийг түгээмэл нээж чадна.
