Дэлхийн зах зээл дээрх геополитикийн нөлөөлөл, ОХУ-ын газрын тосны салбар дахь нөхцөл байдал Монгол улсын шатахууны үнийн бодлогод шууд нөлөөлж эхэллээ. Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам өнөөдөр (2026.07.15) хийсэн мэдэгдэлд, ОХУ-ын “Роснефть” болон бусад улс орны газрын тосны компаний үнийн өөрчлөлттэй холбоотойгоор, Монгол улсын зах зээлд тодорхой зохицуулалт хийнэ гэдгээ мэдээллээ.
Тодруулбал, энэ сарын 15-ноос эхлэн АИ92 төрлийн автобензиний үнийг литр тутамд 250 төгрөгөөр нэмэгдүүлэх, харин дизель түлшний үнийг литр тутамд 150 төгрөгөөр бууруулах шийдвэрийг хэрэгжүүлэхээр болсон байна. Энэ шийдвэр нь гадаад зах зээлийн өрсөлдөөн, орлого, зардлын баланс зэрэг олон хүчин зүйлтэй уялдаатай бөгөөд Монгол улсын шатахууны зах зээлд тодорхой өөрчлөлт авчрах магадлалтай.
Мөн энэ үйл явц нь зөвхөн үнийн өөрчлөлтөөр зогсохгүй, улс орны эдийн засгийн бодлого, импортын тэнцэл, дотоодын үйлдвэрлэл, хэрэглээний сүлжээнд нөлөөлөх сэдвийг хөндөж байна. Монгол улс газрын тосны импортын 97 хувийг ОХУ-аас авдаг тул, тус улсын дотоодын нөхцөл байдал, эдийн засгийн байдал, олборлолтын хэмжээ зэрэг хүчин зүйлс нь бидний хэрэглээ, үнийн бодлого дээр шууд нөлөөлж байна.
Эрчим хүчний салбарын экспертүүдийн үзэж буйгаар, энэ төрлийн үнийн өөрчлөлт нь хэрэглэгчийн үүрэг хариуцлага, эдийн засгийн өрсөлдөх чадвар, тээврийн зардалд шууд нөлөөлж, дунд хугацаанд инфляцийн өсөлт, ажлын байрны хадгалалт зэрэг салбаруудад сөрөг нөлөө үзүүлж болох юм. Гэсэн хэдий ч, Засгийн газар эдийн засгийн тогтвортой байдал, импортын тэнцвэрийг хадгалах зорилгоор, нэмэлт арга хэмжээнүүдийг боловсруулах, дотоодын олборлолтыг дэмжих бодлого хэрэгжүүлж байна.
Түүнчлэн, олон улсын зах зээлийн нөхцөл байдал, ялангуяа ОХУ-ын газрын тосны салбарын өөрчлөлттэй уялдаатай, Монгол улс энэ чиглэлд урт хугацааны стратеги боловсруулж, өөрийн нүүрсний, эрчим хүчний тэнцвэрийг хангах, орон нутгийн олборлолтыг нэмэгдүүлэх, шинээр боловсруулах төсөл, хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэх төлөвтэй байна. Энэ нь зөвхөн зах зээлийн үнийн өөрчлөлтийг даван туулах төдийгүй, улс орны эрчим хүчний аюулгүй байдал, эдийн засгийн хөгжлийн үндсэн суурийг баталгаажуулахад чиглэж байгаа юм.
Өнөөгийн нөхцөл байдалд Монгол улсын эдийн засаг, нийгэмд үзүүлэх нөлөө нь урт хугацааны стратегийг шаардсан бөгөөд, дэлхийн геополитикийн өөрчлөлт, зах зээлийн хандлагатай харьцах өөрийн онцлог, боломж, сорилтуудыг зөв үнэлж, шийдвэрлэх хэрэгцээ өндөр байна. Цаашид эдийн засгийн тогтвортой байдал, иргэдийн амьдралын чанарыг хадгалах үүднээс, улсын бодлого, аж ахуйн нэгжүүдийн хамтын ажиллагаа, технологийн шинэчлэл зэрэг олон салбарын уялдаа холбоо чухал болохыг мэргэжилтнүүд онцолж байна.
