Сүүлийн хэдэн сарын хугацаанд Африкийн Конго, Уганда улсуудад эболагийн сэжигтэй тохиолдлын тоо 600 давж, 139 хүн нас барсан тухай ДЭМБ-ын мэдээлэл цацагджээ. Энэ дэгдэлт эсийн цагийн хуваарьтай, олон улсад анхаарлын төвд байгаагийн зэрэгцээ, үүний шалтгаан, үр дагавар, хариу арга хэмжээний чиг хандлага өвөрмөц сонирхол татаж байна.
Өнгөрсөн долоо хоногт Женевт болсон ДЭМБ-ын Онцгой байдлын хуралдаан дээр тус байгууллагын тэргүүн Тедрос Адханом Гебрейесус эболагийн энэ дэгдэлт цар тахлын түвшинд хүрээгүйг онцолж, халдварын тархалт болон хариу арга хэмжээний чиг хандлагыг нягт ажиглаж буйгаа илэрхийлэв. Тэрбээр “Эбола одоогоор дэлхий дахинд нийтлэг аюул учруулах хэмжээнд биш, гэхдээ үзүүлж буй нөхцөл байдал нь нийгэм, эдийн засгийн хувьд асар их нөлөөлөл үзүүлж байна” хэмээн онцлон дурдлаа.
Конго улсын эрх баригчид үүний эсрэг арга хэмжээ авч, мэргэжлийн багуудын оролцоог өргөжүүлж байна. Буниа хотод үйл ажиллагаа явуулж буй Африкийн өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төвийн мэргэжилтнүүд энэ долоо хоногт тус бүсэд ажиллаж, өвчний тархалтыг хязгаарлахад чиглэсэн арга хэмжээнүүдийг хэрэгжүүлж байгаа гэнэ.
Эбола өвчин анх 1976 онд Конгод бүртгэгдэж, 17 дахь удаагаа дахин тархав. Тус улс нь 2018-2020 оны дэгдэлтээр 1000 гаруй хүний амь насыг авсан туршлагатай бөгөөд, дунджаар гурван жил тутамд нэг удаа энэ вирус дахин манддаг. Үүний гол шалтгаан нь зөвхөн вирусийн тархалт төдийгүй, тус улсын зөөлөн эдийн засаг, хүнд нөхцөлд буй эрүүл мэндийн систем, зэвсэгт мөргөлдөөн зэрэг олон хүчин зүйлтэй холбоотой.
Эмнэлгийн үйлчилгээний хүртээмж, чанар муутай, хүн амын ядуурал өндөр байгаагаас халдварт өвчин дахин дахин дэгддэг бөгөөд, үүнийг баримтлахад, 2018-2020 оны дэгдэлтээр өвчилсөн хүний бараг тал нь нас барахад хүрсэн. Тэрээр Франсин Мбона Пендезагийн хэлснээр, нутгийн иргэд түүхий мах болон дутуу болгосон хүнс хэрэглэх, цэвэр усны хомсдол, алслагдсан бүсийн эмнэлгүүдийн сул дорой байдал зэрэг хүчин зүйлс халдварын эрсдлийг нэмэгдүүлж буй.
Мөн эрүүл мэндийн салбарын хүндрэлийн улмаас, эдийн засгийн чадавхи муу байгаагаас, халдварт өвчний тархалт хязгаарлах зорилтот арга хэмжээ боловсруулж хэрэгжүүлэхэд хүндрэл учирсаар байна. Тухайлбал, нийтлэг тулгамдсан асуудал нь өрх гэрийн эмнэлгийн хүртээмжгүй байдал, өвчтөнүүдийн эдийн засгийн бэрхшээлээс шалтгаалан тэдгээрийн хариу арга хэмжээнд хамрагдах боломжгүй байдал юм.
Конгод гарч буй энэ байдал нь зөвхөн тус улсын дотоод асуудал төдийгүй, бүс нутгийн аюулгүй байдал, эдийн засгийн тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлж байна. Байгаль орчны хувьд, Конго нь дэлхийн хоёр дахь том ойт хар сав газрын орон бөгөөд, модны хорогдол, хөдөө аж ахуйн өргөтгөл, ан агнуурын нэмэгдэл нь вирусийн тарах нөхцлийг улам хүндрүүлж байна. Хамгийн сүүлд, вакцинжуулалтын түвшин буурах, орон нутгийн эрүүл мэндийн байгууллагын сул талыг ашиглан вирусийн тархалтыг хянахад бэрхшээл учирсаар байна.
Өнгөрсөн жилүүдэд, дайн, мөргөлдөөн, ядуурал зэрэг нөхцлүүд тус бүс нутгийн эрүүл мэндийн тогтолцоог улам дордуулж, халдварт өвчин дахин дахин тархах суурийг бүрдүүлсээр байна. Энэ нь шинэ төрлийн өвчний гаралт, улам бүр хүндрэх магадлалтай болсныг мэргэжилтнүүд анхааруулж байна. Тиймээс, олон улсын хамтын ажиллагаа, орон нутгийн хариу арга хэмжээний чанарыг сайжруулах шаардлага төрж байна.
Ийнхүү, Конгогийн халдварт өвчний дэгдэлт нь зөвхөн эрүүл мэндийн асуудал төдийгүй, нийгэм, эдийн засаг, байгаль орчин гээд олон салбарт нөлөөлөх цогц асуудал болж байна. Цаашид, өвчний тархалт, урьдчилан сэргийлэхэд чиглэсэн бодлого, иргэдийн эрүүл мэндийн боловсролыг дээшлүүлэх, иргэдийн орлогыг нэмэгдүүлэх, орон нутгийн эрүүл мэндийн системийг хөгжүүлэх тал дээр онцгой анхаарах шаардлагатай байна.
Эцэст нь, энэ дэгдэлт нь дэлхий нийтийн анхаарлыг өвчин, байгаль орчин, эдийн засгийн уялдаа холбоонд хандуулах хэрэгцээийг улам тодотгож байна. Харин улс орны өөрийн онцлогийг харгалзан үзэж, орон нутгийн нөхцөлд тохирсон, олон улсын дэмжлэгтэй цогц хариу арга хэмжээ хэрэгжүүлэх нь чухал болоод байна
.ЭХ СУРВАЛЖ: AL JAZEERA
