Улсын Их Хурлын дарга С.Бямбацогт (2026.05.19) Монголбанкны удирдлагуудтай уулзаж, эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөл байдал, зээлийн хүүг бууруулах, ипотекийн зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр хийсэн ярилцлага, шийдвэрүүдийн талаар мэдээлэл өглөө. Энэ уулзалт нь зөвхөн санхүүгийн салбарын тулгамдсан асуудлыг шийдэхээс гадна иргэдийн амьдралд бодитой нөлөөлөх стратегийг тодорхойлох зорилготой байв.
Гадаад, дотоодын эдийн засгийн нөхцөл байдал, инфляцын өсөлттэй уялдаж, иргэдийн орлого зарлага тэнцвэргүйдэж буй асуудал одоо хамгийн чухал хөндөгдөж буй сэдэв болоод байна. Үндэсний статистикийн хорооноос гаргасан судалгаагаар бага орлоготой иргэдийн сарын орлого зарлага 400-500 мянган төгрөгөөр дутагдаж байгааг дурдсан бөгөөд энэ нөхцөлд иргэд өндөр хүүтэй зээлд ханддаг явдал нэмэгдэж байна. Тухайлбал, жилд 50 хувь хүртэлх хүүтэй зээл авах тохиолдол цөөнгүй байгааг Улсын Их Хурал харуулж байна.
Ипотекийн зээл олголтод оруулж буй саад тотгор, мөн зээлийн хүүг бууруулах шаардлага нь зөвхөн банкны системийн асуудал бус, нийгмийн амьдралд шууд нөлөөлөх бодит хэрэгцээ юм. Улсын Их Хурлын дарга энэ чиглэлд богино хугацаанд арга хэмжээ авах, тодорхой бодлогын шийдлийг хэрэгжүүлэх үүрэг өгсөн бөгөөд үүний нэгэн илрэл нь халаалт, цахилгаан, амины орон сууцны зээлийг сэргээгдэх эрчим хүч ашиглан шийддэг болох боломжийг судалж үзэхийг зөвлөв.
Монголбанкны мэдээллээр, өнөөгийн банкны системийн хөрөнгө, актив хангалттай байгаа хэдий ч зээл олголтод саад болж буй гол хүчин зүйл нь зээлийн хүү, зээлдэгчийн хүсэлтийг хангахгүй байгаа нөхцөл байдал юм. Түүнчлэн, зарим томоохон банкуудын хохирлыг нөхөх, хөрөнгийг үнэгүйдүүлэх хандлага, эрх хүлээн авагчдад хэтэрхий өндөр цалин, тусгай хангамж олгох зэрэг асуудал улс төр, эдийн засгийн хувьд нийгэмд сөргөөр нөлөөлж буйг шүүмжилж байна. Үүний улмаас, төрийн мөнгийг үр ашигтай ашиглах, зээлийн тогтвортой байдлыг хангах зорилгоор төрийн өмчит байгууллагуудын хөрөнгө, хөрөнгийг онцгой анхаарч, үр ашиггүй зүйлсийг эрсдэлгүй болгох шаардлагатай байгааг онцлов.
Монголбанкны холбогдох албаныхан зээлийн хүүг бууруулах, зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор Төв банкны тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах шаардлагатай байгааг онцолж байна. Үүний гол зорилго нь, салбарын хөрөнгө оруулалт, зээл олголтод илүү уян хатан, ил тод нөхцөлийг бүрдүүлэх, мөн инфляцын хурдацтай өсөлтөөс урьдчилан сэргийлэх явдал юм.
Эдийн засгийн шинэ нөхцөл байдалд нийцүүлэн, иргэдийн амьдралыг дээшлүүлэх зорилгоор зээлийн хүүг бууруулах бодлого, ипотекийн хүртээмжийг өргөжүүлэх арга хэмжээнүүдийг хурдан хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна. Түүнчлэн, банкуудын хөрөнгийн ил тод байдал, үр ашигтай менежментийг хянах, хөөсрөл, халхавчгүй бодлогыг боловсронгуй болгох нь эдийн засгийн тогтвортой өсөлтөд түлхэц болох гол хүчин зүйл болно. Энэ бүхний үр дүнд, иргэдийн амьдралд бодит өөрчлөлт гарч, улсын эдийн засгийн үзүүлэлтүүд сайжрах боломжийг нээж буй юм.
Монголын эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөл байдал, иргэдийн амьдралын чанарыг дээшлүүлэхэд удирдлагуудын хийх ажил голлон анхаарч буй өргөн хүрээний стратеги шаардлагатай болж байна. Зээлийн хүүг бууруулах, ипотекийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх бодлого, банкны системийн шинэчлэл нь зөвхөн эдийн засгийн өсөлтөд төдийгүй, иргэдийн амьдралын илүү хүртээмжтэй байдалд ач холбогдолтой алхам болох нөхцөлийг бүрдүүлж байна. Цаашид үргэлжлэх эдийн засгийн шинэчлэл, бодлогын уян хатан байдал нь Монгол улсын эдийн засгийн тогтвортой хөгжлийн үндэс болно гэж шинжээчид дүгнэж байна.
