Энэтхэгийн Ладакийн залуу үеийн төлөөлөл, нийгмийн идэвхтэн Сонам Вангчук 60 нас хүрэхээр байна. Гэвч энэ нь зөвхөн насны тоо биш, харин залуу үеийн эрх ашгийг хамгаалах, боловсролын шинэчлэл хийх хүсэл зорилгоо илэрхийлсэн тэмцлийн тэмдэглэлт өдөр болоход ойртож байна. Тэрбээр саяхан гурван долоо хоногийн турш өлсгөлөн зарласан бөгөөд энэ үйл явдал нь улс орны боловсролын тогтолцоо, залуу үеийн ирээдүйн төлөв байдалд шинэ эрч хүчээр нөлөөлж байна.
Энэтхэгийн дорнод хэсэгт орших Ладакийн өндөр уулын бүс нутгийн иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах зорилготой Вангчукийн хөдөлгөөн нь зөвхөн орон нутгийн хэмжээнд бус, глобал хэмжээнд ч анхаарал татаж эхэлжээ. Тэрбээр Хятадтай хил залгаа, байгаль орчин, усны нөөцийг хамгаалах зорилготой “хиймэл мөсөн суварга” төслөөрөө олон улсын анхаарлыг татсан бөгөөд боловсролын шинэчлэлийн чиглэлээр олон өөр санаачилга өрнүүлж ирсэн.
Вангчук нь боловсролын салбарт олон жил хөдөлмөрлөж, Үндэсний технологийн хүрээлэнд инженерийн боловсрол эзэмшиж байхдаа англи хэл, математикийн давтлагын хөтөлбөр санаачилж, орон нутгийн хүүхэд залуусыг үнэ төлбөргүй сургах ажлыг эхлүүлсэн бөгөөд “Ладакийн сурагчдын боловсрол, соёлын хөдөлгөөн” (SECMOL)-ийг байгуулсан нь боловсролын шинэчлэлд шинэ хандлага нэвтрүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн юм. Түүний энэхүү хөдөлгөөн нь “3 Idiots” кинонд илэрхийлсэн боловсролын шинэ үзэл санааг бодит байдалд буулгаж, олон улсын анхаарлыг татсан.
Тэрбээр өөрийн хөдөлгөөнийхөө золиос, зорилгоо үнэлүүлж, 2018 онд Азийн Нобелийн шагнал хэмээн нэрлэгддэг Рамон Магсайсайн шагнал хүртсэн. Түүний үйл ажиллагаа нь зөвхөн боловсролын салбарт төдийгүй, байгаль орчин, нийгмийн шударга ёс, эрхийн хамгаалалтад шинэ хандлага сэлгэнээ. Тэрбээр “энхийн тэмцэгч”, “модны төлөөх хөдөлгөгч” хэмээн нэрлэгдэж, Болливудын алдарт киногоор илэрхийлэгдсэн зүйрлэлээр илэрхийлэгддэг.
Энэтхэгийн залуу үеийн төлөөлөл болоод зогсохгүй, олон улсын боловсрол, нийгмийн хөдөлгөөний чухал нэгэн хөдөлгөгч хүч болоод буй Вангчук нь зөвхөн Ладакийн ирээдүйг хамгаалах төдийгүй, дэлхий нийтийн тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг хэрэгжүүлэхэд анхаарал хандуулж буй төлөөлөл юм. Түүний үйл ажиллагаа нь өнөөгийн боловсролын тогтолцооны алдааг засах, залуу үеийн ирээдүйн төлөвийг өөрчлөхөд чиглэсэн шинэ бодлого, урам зоригийг бий болгосоор байна.
Цаашид Вангчукийн хөдөлгөөн болон түүний их туршлага нь дэлхийн бусад хөгжиж буй орнуудад боловсрол, нийгмийн шударга ёсны төлөөх тэмцэлд шинэ хандлага гаргахад чухал жишиг болох төлөвтэй байна. Түүнчлэн, Монголын боловсролын бодлого, залуусын оролцоо, нийгмийн өөрчлөлтийн төлөвлөлттэй уялдуулан, энэ хөдөлгөөнийг зөвхөн нэгэн улсын асуудлаас хэтрүүлэн, глобал хэмжээнд хүргэх шаардлагатай болох нь энэ бодит жишгээс харагдаж байна.
