Иран улс дэлхийн газрын тосны тээвэрлэлтэд нөлөөлөх стратегийн чухал зам болох Ормузын хоолойг хаахаар шийдвэрлэлээ. Энэ мэдэгдэл нь ирэх хугацаанд орон нутгийн болон олон улсын эрчим хүчний зах зээлд гүнзгий өөрчлөлт авчрах эрсдэл үүсгэж, геополитикийн тавцанд шинэ бодит нөхцөл байдлыг бүрдүүлж байна.
Дээд удирдагч Можтаба Хаменеи энэ үргэлжилсэн шийдвэрээ шууд телевизийн нэвтрүүлгээр дамжуулан мэдээлсэн бөгөөд тус улсын төрийн мэдээллийн агентлагаар дамжуулан “Ормузын хоолойг хаах эсэх нь улс төрийн шийдвэрийн үргэлжлэл” гэдгийг онцолжээ. Тэрбээр “Энэ бүс нутаг нь дайснуудын хувьд өрсөлдөхөд эмзэг бөгөөд Иран энэ бүсийн аюулгүй байдлыг хангахын тулд шаардлагатай бол хоолойг хаана” хэмээн мэдэгджээ. Үүнээс гадна, Иран цаашид АНУ болон Израилийн цэргийн баазуудыг онцгойлон чиглүүлэх бодлого баримталж, бүс нутгийн аюулгүй байдалд нөлөөлөх томоохон алхам хийхээр төлөвлөж буйгаа илэрхийлэв.
Хамтарсан хүчин зүйлсийг харгалзан үзэхэд, энэ мэдэгдэл нь газрын тосны зах зээлд гуравдугаар сарын 8-нд эхэлсэн доголдлыг улам боловсронгуй болгож байна. Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн мэдээлснээр, дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлт энэ оны эхээр түүхэн дэх хамгийн өндөр түвшинд хүрээд байгаа бөгөөд тээвэрлэлтийн тасалдал, геополитикийн эрсдлийн улмаас үнэ өсч буй зэрэгцээ, зах зээлийн тодорхойгүй байдал улам нэмэгдэж байна.
Можтаба Хаменеи өөрийг нь шинэ удирдагчаар сонгосон бөгөөд, олон нийтэд харагдаагүй байж магадгүй гэсэн таамгийг үүдэл болгон, түүнийг бэртэл авч, нуугдаж байгаа эсэхийг олон улс, шинжээчид анхааруулж байна. Тэрбээр “Рамаданы дайны ахмад дайчин” хэмээн нэрлэгдсэн ч, дэлгэц дээр харагдаагүй бөгөөд энэ нь түүний эрүүл мэнд, оролцоонд эргэлзээ төрүүлж байна.
Ираны засгийн газар хөрш орнуудтайгаа найрсаг харилцааг хадгалахыг хүсэж буйгаа илэрхийлж буй ч, Аюулгүй байдлын хувьд, тэд өөрсдийн нутаг дэвсгэр дэх АНУ-ын цэргийн баазуудад хандаж, тэднийг хаахыг уриалжээ. Энэ үзэл баримтлал нь байнгын бэхжүүлэгдэж буй орон нутгийн геополитик, аюулгүй байдлын сөргөлдөөнд шинэ эрсдэл нэмэгдүүлж байна.
Энэ бүсийн нөлөөлөл нь дэлхийн эдийн засаг, газрын тосны зах зээлд шууд хариу үйлдэл үзүүлж, эрчим хүчний хомсдол, үнийн өсөлт зэрэг олон сорилтуудыг үүсгэж байна. Иран болон түүний хөршүүдийн улс төрийн шийдвэрүүдийн үр дүнд, дэлхий дахинд тэсрэх магадлалтай шинэ нөхцөл байдал үүсч болзошгүй юм. Түүнчлэн, орон нутгийн аюулгүй байдал, эдийн засгийн тогтвортой байдалд үүрэг хүлээж буй улс орнуудыг үргэлжлүүлэн анхаарах шаардлагатай байна.
ЭХ СУРВАЛЖ: BBC
